اثر بي كربنات آب آبياري بر جذب آهن توسط پايه هاي مختلف مركبات

۱۳۹۷/۷/۱۸

مركبات از مهم‌ترين محصولات مناطق نيمه‌گرمسيري محسوب مي‌شوند. بي¬كربنات يكي از مهم¬ترين عوامل قليائيت آب آبياري است. بررسي¬ها در ايران نشان مي¬دهد كه ۸۶ درصد آب¬هاي آبياري داراي قليائيت زياد هستند. هدف از مطالعه حاضر بررسي تاثير بي¬كربنات آب آبياري بر جذب آهن توسط پايه‌هاي مختلف مركبات بود. اين آزمايش به-صورت يك آزمايش فاكتوريل در قالب يك طرح كاملا تصادفي اجرا گرديد. تيمارها شامل هفت پايه مختلف مركبات (بكرايي، سيترنج، نارنج، رافلمون، سيتروملو، پونسيروس و ولكامريانا) و پنج سطح بي¬كربنات آب آبياري شامل شاهد ، تيمار فاقد¬آهن ، تيمار 10 ميلي¬مول بر ليتر بي¬كربنات ، تيمار20 ميلي¬مول بر ليتر بي¬كربنات ، تيمار 30ميلي¬مول بر ليتر بي¬كربنات بودند. بدين منظور پايه‌هاي مختلف مركبات در گلدان¬هاي 2 كيلوگرمي حاوي پرليت كاشته شده و بعد از سبز شدن تيمار¬ها اعمال گرديد. 6 ماه بعد از اعمال تيمار¬ها بخش هوايي و ريشه برداشت و بعد از ندازه‌گيري وزن تر و خشك بخش هوايي و ريشه پارامترها اندازه‌گيري گرديد. صفات مورفولوژيك شامل وزن تر و خشك ريشه و اندام هوايي و ميزان آب بافت و فيزيولوژيك شامل عناصر كم مصرف (آهن، روي و منگنز) و عناصر پر مصرف (فسفر،پتاسيم، كلسيم و منيزيم) اندازه‌گيري شدند. نتايج نشان داد كه نوع تيمار استفاده شده و پايه مركبات براي همه صفات اندازه‌گيري شده در ريشه و اندام هوايي معني¬دار است (01/0>P). اثر متقابل تيمار و پايه مورد استفاده براي صفات درصد آب بافت معني¬دار نبوده (01/0<P) در حالي كه براي ساير صفات اندازه‌گيري شده اثر معني¬داري نشان داد. نتايج حاصل از مقايسه ميانگين سطوح مختلف بي¬كربنات نشان داد كه با افزايش غلظت بي¬كربنات در اندام هوايي و ريشه تمام صفات مورفولوژيك كاهش وهم¬چنين تمام عناصر غذايي نيز كاهش و فقط كلسيم افزايش يافت. با توجه به نتايج بدست آمده در ريشه تيمارهاي با پايه‌هاي ولكامريانا، نارنج، بكرايي همراه با تيمار شاهد و پايه بكرايي همراه با تيمار فاقد آهن داراي بيشترين غلظت آهن فعال اندام زميني (به طور متوسط 5/36 ميلي گرم بر كيلوگرم)، بودند وكم¬ترين غلظت نيز مربوط به پايه ولكامريانا همراه با تيمار 30 درصد بي¬كربنات بود. نتايج مقايسه ميانگين اثر متقابل سطوح مختلف بي¬كربنات و ارقام مختلف در اندام هوايي در مورد آهن فعال نشان داد كه دو اثر متقابل تيمار شاهد در بكرايي و اثر متقابل تيمار 30 بي¬كربنات در پونسيروس به ترتيب بيشترين و كم¬ترين مقدار اين صفت را دارا بودند. به طور كلي كلي ميتوان گفت در بين ارقام مورد مطالعه اختلاف معني داري از نظر اكثر پارامترهاي مورد مطالعه وجود دارد. كلمات كليدي: مركبات، بي¬كربنات، صفات فيزيولوژيك، آهن فعال

138525

دانشگاه جيرفت

سعيد شفيعي

ناصر برومند