تأثير پرولين و تري‌هالوز در تحمل سرمايي سوسك چهار نقطه‌اي حبوبات Callosobruchus maculatus (F.) (Col.: Chrysomelidae) با تغذيه از لوبيا چشم‌بلبلي

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

سوسك چهارنقطه‌اي حبوبات، Callosobruchus maculatus (F.) (Coleoptera: Chrysomelidae)، يكي از آفات مزرعه‌اي-انباري همه‌جايي است كه آفت عمده لوبيا چشم‌بلبلي در مناطق گرمسيري مي‌باشد. اين آفت با سوراخ كردن بذر و كاهش وزن، توانايي جوانه زني و ارزش بازار بذر، سبب تلفات كيفي و كمي قابل توجهي مي‌شود. تحمل به سرما در يك گونه حشره مي‌تواند در نتيجه تفاوت در محيط غيرزنده از جمله غذا، تغيير كند. براي تعيين تأثير تيمارهاي مختلف روي نقطه فوق‌سرما و تحمل سرمايي بالغين نسل اول C. maculatus، سوسك‌ها با دانه‌هاي لوبيا چشم‌بلبلي آغشته شده با پرولين و تري‌هالوز (غلظت‌هاي 10، 20 و 40 ميلي‌مولار) تغذيه شدند. كلني‌هاي آزمايشگاهي سوسك چهارنقطه‌اي حبوبات در دماي 1 ± 26 درجه‌ي سلسيوس با دوره‌ي نوري 16:8 (روشنايي: تاريكي) و رطوبت نسبي 5 ± 45 درصد نگه‌داري شد. نقطه فوق‌سرما (Supercooling point; SCP) سوسك‌هاي بالغ تغذيه شده روي بذرهاي كنترل و بذرهاي آغشته شده با پرولين و تري‌هالوز بدون تفاوت معني¬دار به‌ترتيب، 22/18-، 64/18- و 17/17- درجه‌ي سلسيوس بود. همچنين، تحمل سرمايي (24 ساعت در صفر، 0/5-، 5/7-، 0/10- و 5/12- درجه‌ي سلسيوس) تيمارهاي پرولين (بقا: به‌ترتيب 0/100، 0/100، 1/91، 0/0 و 0/0) و تري‌هالوز (بقا: به‌ترتيب 0/100، 0/100، 9/88، 0/0 و 0/0) تفاوت معني‌داري با شاهد (بقا: به‌ترتيب 0/100، 0/100، 8/97، 0/0 و 0/0) نداشت. مقادير LT50 (زمان كشنده براي مرگ‌و مير 50 درصد) براي سوسك‌هاي بالغ در تيمارهاي شاهد، پرولين و تري¬هالوز به¬ترتيب 32/6، 98/5 و 36/5 ساعت بود كه تيمارهاي پرولين و تري‌هالوز تفاوت معني‌داري با حشرات شاهد داشت. محتواي پرولين و تري‌هالوز بدن در حشرات تيمار شده با پرولين و تري‌هالوز، در مقايسه با شاهد تفاوت معني¬دار نداشت. اين نتايج نشان مي‌دهد كه سوسك چهار نقطه¬اي حبوبات نمي‌تواند دماهاي زير صفر پايين‌تر از نقطه فوق¬سرما را تحمل كند، و بيشتر مرگ و مير اين آفت در دماهاي خيلي بالاتر از نقطه فوق¬سرما رخ مي¬دهد. بنابراين سوسك چهار نقطه¬اي حبوبات در گروه حشرات حساس به سرما قرار مي¬گيرد. همچنين، پرولين و تري‌هالوز به-عنوان حفاظت كننده تأثيري بر نقطه فوق¬سرما و تحمل سرمايي سوسك‌ها ندارند.

176456

دانشگاه وليعصر رفسنجان

حشره شناسي

شهناز شهيدي نوقابي -حمزه ايزدي