بررسي همبستگي بين پارامترهاي هندسي و دوزيمتريك ريه تابش ديده در پرتودرماني تطبيقي سه بعدي سرطان سينه با رژيم هايپوفراكشن در بيماران مراجعه كننده به بخش پرتودرماني بيمارستان توحيد

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

مقدمه: سرطان پستان شايع ترين سرطان زنان در جهان و اولين علت مرگ ناشي از سرطان در زنان را شامل مي شود. يكي از روش هاي استاندارد درمان سرطان پستان پرتودرماني پستان پس از جراحي حفظ پستان (BCS) مي باشد. از جمله عوارض ناشي از پرتودرماني پستان، آسيب به ريه و ايجاد پنوموني تابشي علامتدار مي باشد. هدف اين مطالعه پيش بيني ميزان عوارض ريوي در بيماران درمان شده با رژيم پرتودرماني هيپوفراكشن (HF-WBI) با استفاده از رابطه ي ميان پارامتر هاي هندسي ريه و پارامتر هاي دوزيمتريك آن در پرتودرماني پستان در بيماران مراجعه كننده به بخش پرتودرماني بيمارستان آموزشي توحيد سنندج مي باشد. مواد و روشها: اين مطالعه يك مطالعه ي توصيفي-مقطعي بود كه 100 نفر از افراد مبتلا به سرطان پستان مراجعه كننده به بيمارستان توحيد بر اساس معيار هاي ورود به مطالعه انتخاب و وارد مطالعه شدند. براي همه ي بيماران تصاوير سي تي اسكن به دست آمد و سپس اين تصاوير به نرم افزار طراحي درمان (TPS) ايزوگري(Isogray) انتقال داده شد. حجم كلينيكي تومور و كل حجم ريه به عنوان يك ارگان حياتي در معرض خطر به صورت كات به كات كانتور شدند. دو ميدان مماسي اصلي و چندين ميدان كوچك تر در داخل ميدان هاي اصلي طراحي شدند. انرژي ميدان تابشي MV6 بود. سپس پارامتر هاي هندسي(عمق مركزي ريه: CLD، طول ريه: LLو بيشترين عمق ريهMLDcm :) و پارامتر هاي حجمي (V5، V13 وV20 ) و پارامترهاي دوزيمتريك (دوز ميانگين ريه: MLDGy و دوز ماكزيموم ريه: Dmax) با استفاده از تصاوير سي تي اسكن و منحني هاي دوز-حجم(DVH) براي هر يك از بيماران به دست آمد. سپس با استفاده از تست هاي همبستگي اطلاعات مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. دوز تجويزي 5/42گري در 16جلسه بود. يافته ها: ميانگين CLD ، LL و MLDcm به ترتيب 47/4 ، 73/8 و 54/4 سانتي متر و ميانگين Dmax ، MLDGy ، V5 ، V13 و V20 به ترتيب 02/54 ، 06/9 ، 02/47 ، 04/32 ، 86/16 گري بود. CLD و MLDcm با پارامتر هاي دوزيمتريك (Dmax ، MLDGy ، V5 ، V13 و V20) همبستگي داشتند. LL با پارامتر هاي V5 ، V13 و V20 همبستگي داشت اما با Dmax و MLDGy همبستگي نداشت. Dmax و MLDGy با ساير پارامتر هاي دوزيمتريك(V5 ، V13 و V20) و پارامتر هاي هندسي CLD و MLDcm همبستگي داشتند اما با پارامتر هندسي LL همبستگي نداشتند. ميزان همبستگي با معيار حجمي V5بيشتر از معيار حجميV20است. به علاوه، نتايج اين مطالعه نشان مي دهد كه خطر پنوموني ناشي از پرتودرماني در ميان بيماراني كه دوز ميانگين ريه ي يكساني دريافت كرده بودند اما داراي پارامترهاي هندسي و حجمي متفاوتي بودند، متفاوت است. نتيجه گيري: در اين مطالعه به اين نتيجه رسيديم كه بين پارامتر هاي هندسي، حجمي و دوزيمتريك يك همبستگي قوي وجود دارد. اين مطالعه نشان داد كه براي تخمين خطر پنوموني ناشي از پرتودرماني دوز ميانگين ريه پارامتر مناسبي براي تخمين خطر پنوموني ناشي از پرتودرماني در دوزهاي درماني رژيم هايپوفراكشن كه در آن ميزان دوز در هر جلسه و متعاقبا دوز ريه نيز افزايش پيدا مي كند، نمي باشد. اما پارامتر دوز ماكزيموم جايگزين مناسبي براي دوز ميانگين ريه است و مي تواند در مواردي كه دوز بالايي از اشعه به ريه تابانده شده است نيز خطر پنوموني ناشي از پرتودرماني را به خوبي تخمين بزند و در كل پارامتر هاي بهينه در پيشگويي خطر پنوموني براي ريه ي تابش ديده پارامتر هندسي CLD، پارامتر حجمي V5 و پارامتر دوزيمتريك Dmax مي باشد. كلمات كليدي: سرطان پستان، پنوموني ناشي از پرتودرماني، پارامتر هاي هندسي، پارامتر هاي دوزيمتريك، منحني دوز-حجم

180058

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشکي کردستان

فرزانه الله ويسي