عنوان
بررسي شاخص‌هاي محله پايدار در بهسازي و نوسازي بافت فرسوده شهري (نمونه موردي : محله باغ شاطر تهران)
نويسنده اصلي
الهام اسماعيل‌زاده مزرعه خلفي
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
چكيده
محلات قديمي شهرها، نه‌فقط به خاطر ميراث فرهنگي خود بلكه به دليل بافت و خصوصيات شهري كه دارند نيز، مكان‌هاي مهمي محسوب مي‌شوند. بسياري ازاين‌گونه بافت‌ها درخطر از دست دادن هويت و نقش سنتي خود مي‌باشند و چنانچه اقدامات اساسي در جهت تثبيت و تداوم خصوصيات اين‌گونه بافت‌ها صورت نگيرد، فروپاشي نظام سنتي و فرهنگي اين محلات مسئله‌اي دور از ذهن نخواهد بود. بدين ترتيب موضوع بافت‌هاي فرسوده جزء مهم‌ترين موضوعات شهرسازي در دهه‌هاي اخير شده و در رابطه با راهكارهاي نوسازي و بهسازي، مسائل و مشكلات و مقابله با گسترش اين بافت‌ها گستره‌اي از ديدگاه‌هاي مختلف به وجود آمده است. در اين ميان اهداف رويكرد توسعه پايدار با بهسازي و نوسازي هماهنگي فراواني دارد. درواقع مي‌توان اظهار نمود كه نتايج بهسازي و نوسازي شهري به دنبال تحقق اصول توسعه پايدار شهري است.
در همين راستا اين پژوهش نيز با مطالعه بافت فرسوده محله باغ شاطر تهران به‌عنوان نمونه موردي به دنبال چگونگي تحقق هنجارهاي گوناگوني، قابليت دسترسي، زيست گرايي، هم‌پيوندي كالبدي، عملكردي و طبيعي، همه‌شمولي و بستر گرايي در بهسازي و نوسازي بافت فرسوده محله باغ شاطر است. اين پژوهش ازلحاظ ماهيت توصيفي-تحليلي و ازنظر هدف كاربردي است. در اين پژوهش از روش‌هاي كتابخانه‌اي پيمايش و مطالعات ميداني و براي جمع‌آوري اطلاعات نيز از ابزارهاي مصاحبه (10 نفر)، پرسشنامه (100 نفر) و برداشت ميداني استفاده شده است.
با توجه به بررسي ويژگي‌هاي محدوده موردمطالعه و تجزيه‌وتحليل اطلاعات از روش تركيبي AHP-SWOT، نتايج به‌دست‌آمده از ارزيابي نهايي عوامل SWOT در چارچوب مدل AHP نشان مي‌دهد كه در گروه نقاط قوت، قرارگيري محله در حوزه نفوذ مسيرهاي كوهنوردي شمال تهران (S5،032/0)، امنيت نسبتاً بالا (S10، 024/0) و دسترسي آسان به ساير نقاط شهري (S2، 022/0) به ترتيب مهم‌ترين نقاط قوت و پايين بودن كيفيت ابنيه و فرسودگي اغلب مساكن بافت (W10، 058/0)، كمبود سرانه‌هاي ورزشي، فرهنگي و پاركينگ (W11، 043/0) و وجود معابر تنگ و نفوذناپذير (W3، 041/0) به ترتيب مهم‌ترين نقاط ضعف محدوده باغ‌شاطر مي¬باشند. درعين‌حال پتانسيل ايجاد فضاهاي تفريحي _ گردشگري (O4، 094/0)، پتانسيل بالاي اراضي باير (O9، 079/0) و امكان ارتقاء كيفي محيط محله با استفاده از بهسازي و نوسازي (O10، 060/0) به ترتيب مهم‌ترين نقاط فرصت محدوده و همچنين بي‌توجهي به تغيير محله براي انطباق با نيازهاي روز (T1، 040/0)، عدم رسيدگي به وضعيت محدوده موردمطالعه و تشديد فرسودگي آن (T8، 032/0) و عدم كنترل روند رشد شتابان جمعيت منطقه و ساخت‌وسازها (T4، 024/0) به ترتيب مهم‌ترين نقاط تهديد در محله باغ‌شاطر مي¬باشند. بر اساس تحليل‌هاي نهايي در اين پژوهش، پيشنهادهاي اساسي به‌منظور بهره‌برداري از اين قوت‌ها، فرصت‌ها، كاهش ضعف‌ها و تهديدات در قالب راهبردهاي رهگشاي مدل SWOT براي بهسازي بافت فرسوده محله باغ شاطر در متن پژوهش به‌تفصيل بيان مي‌شود كه در آن‌ها از هنجارهاي توسعه پايدار شهري بهره گرفته‌شده است.
واژگان كليدي: بافت فرسوده، بهسازي و نوسازي، توسعه پايدار، محله باغ شاطر
شماره ركورد
188615
دانشگاه
دانشگاه علم و صنعت ايران
رشته تحصيلي
برنامه‌ريزي شهري
استاد راهنما
دكتر سيد مجيد مفيدي