راهنماي طراحي شهري پرديس دانشگاهي به مثابه فضاي شهري نمونه موردي لبه غربي پرديس دانشگاه فردوسي مشهد (محور باهنر)

كارشناسي ارشد

چكيده امروزه پرديس هاي دانشگاهي در ايران عمدتاً علي رغم اهميت قابل توجه خود براي طبقه فرهيخته دانشگاهي، از جامعه محلي پيراموني خود روي برگردانيده اند و به عنوان يك مجموعه منزوي و جدا افتاده از بافت شهري عمل مي كنند. حصاركشي ميان فضاي پرديس دانشگاهي و فضاهاي شهري را مي توان تبلور كالبدي تفرق ميان جامعه دانشگاهي و جامعه محلي دانست. مرز، بياني از قدرت است كه برخي از مردم از آن بهره مي برند و برخي ضرر و زيان مي بينند . مرز برخي از مردم را به "برخوردار" و برخي را به "غير برخوردار" بدل مي سازد. از سوي ديگر نياز به نظم دهي ، مخفي سازي و در كنار آن شفاف سازي غير قابل انكار بوده و كمتر كسي است كه بخواهد در فضاهايي مشترك كه غير قابل تمايز از يكديگرند زندگي كند. به جاي حذف اين نظم دهي لازم است گفتماني شكل گيرد كه به هر دو طرف امكان ترسيم مجدد مرزهايي را كه مورد مناقشه هستند از طريق مذاكره فراهم كند و اجازه نفوذپذيري در عين رعايت نظم داده شود. هدف از اين نوشتار تقويت اتصال و كاهش انفصال پرديس دانشگاه فردوسي با محله پيراموني اش و در مقياس كلان تر در اتصال به شهر از طريق لبه محور غربي آن با تعريف اين فضا به عنوان يك فضاي شهري است؛ فضاي شهري اي كه در عين حفظ تشخص و نظم يك فضاي شهري فرهنگي، به شفاف سازي كمك كرده و بستر مناسبي براي تلفيق ، رويايي و گفتمان طبقه خلاق دانشگاهي و جامعه محلي فراهم مي كند. محدوده مورد پژوهش بلوار باهنر در لبه غربي پرديس دانشگاه فردوسي حد فاصل دانشكده مهندسي و دانشكده معماري و شهرسازي در طرح جامع مصوب 1394 (در درون پرديس دانشگاه) و محله مسكوني باهنر (در بيرون دانشگاه) مي باشد با اين هدف، در ابتدا به بررسي پيشينه رابطه فضاهاي آموزشي و فضاهاي شهري در شهرهاي سنتي ايراني پرداخته شده است. اين پژوهش در ابتدا با روش كتابخانه اي و با استناد به مباني نظري و تجربيات در اين زمينه به مطالعه ويژگي هاي اين فضاهاي بينابيني پرداخته و معيارهاي كيفي مربوط به اين فضاها را استخراج مي نمايد. معيار هاي مستخرج از مباني نظري به روش دلفي با توجه به ديدگاه خبرگان دانشگاهي و حرفه اي اولويت بندي شده و در نهايت با كاربست مباني نظري مطالعه شده در بازطراحي خيابان باهنر (لبه غربي پرديس دانشگاه فردوسي)پس از شناخت و تحليل موضع مورد مطالعه بر اساس معيارهاي بدست آمده پس از ارائه راهبرد و سياست هاي طراحي يك راهنماي طراحي شهري در اين خصوص ارائه شده است. واژه‌هاي كليدي: پرديس دانشگاهي، اتصال و پيوند ، فضاي عمومي، پرديس دانشگاه فردوسي مشهد، عرصه هاي همگاني

188899

دانشگاه علم و صنعت ايران

طراحي شهري

دكتر سيد عبدالهادي دانشپور