توسعه و بهينه سازي تعاوني ها در زنجيره تامين كشاورزي، مطالعه موردي: شركت تعاوني مرغداران سبزوار

كارشناسي ارشد

حلقه هاي مختلف زنجيره هاي تأمين كشاورزي عمدتاً مستقل از هم فعاليت ميكنند. عدم هماهنگي بين بخش توليد با ساير حلقه هاي زنجيره به علت راهبردي بودن بخش كشاورزي، موجب بروز مشكلات در سطوح مختلف اين زنجيره ها شده است. خرده مالكي يك از دلايل مهم عدم هماهنگي است كه تعاوني هاي كشاورزي به عنوان يك راهكار براي حل اين مشكل مهم برآمده است ولي به دليل ساختار اساسنامه اي آنها تنها به حدود و عمليات، شرايط عضويت، سهام و مقررات مالي شركت محدود شده و فاقد يك نگاه علمي زنجيره تأميني است كه بتواند مشكلات موجود كه بخشي از آن ناشي از عدم هماهنگي است برطرف نمايد. با توجه به اهميت موضوع و نيز ادبيات محدود آن، توسعۀ تعاوني ها، ضروري به نظر رسيده و به طور مشخص يك نمونه موردي در زمينۀ پرورش مرغ؛ يعني، شركت تعاوني مرغداران سبزوار مورد مطالعه قرار گرفت. اين تعاوني كه دربردارندۀ سه سطح زنجيره؛ يعني، توليد دان، پرورش مرغ و پردازش (كشتار و بسته بندي) است و به ترتيب توسط كارخانۀ شركت، مرغداري هاي عضو و كشتارگاه شركت صورت مي گيرد با مشكلاتي روبه روست كه به عدم هماهنگي بين اعضا و شركت در سطوح مذكور و نيز بالا بودن هزينه هاي تأمين دان برمي گردد. اين مشكلات عبارت اند از فروش ازدست رفته و يا خواب سرمايه، ناشي از كمبود يا مازاد تأمين مواد اوليه دان، كاهش سود فروش گوشت، ناشي از افت بالاي مرغ در كشتار و احتمال بالاي ضرر اعضا به علت نوسانات قيمت مرغ زنده. حل مشكلات مذكور به ترتيب با استفاده از تسهيم اطلاعات (مدل پسر روزنامه فروش) و يكپارچگي توليد-پردازش (مدل موجودي كالاهاي رشدكننده و برنامه ريزي صفر و يك احتمالي) به عنوان ابزارهاي هماهنگي و نيز مشاركت عمومي و خصوصي، موردبررسي قرار گرفت. ثابت شد وزن بهينۀ پرورش در همۀ سياست هاي فروش (فروش به شركت يا دلال) در اكثر اوقات، ثابت و جوجه ريزي بر مبناي وزن 2.2 و در مواقع كاهش شديد قيمت مرغ زنده وزن 2.4 كيلوگرم، بهترين سياست براي اعضا قبل از پرورش است و نيز تسهيم اطلاعات تقاضاي دان و زمان جوجه ريزي، به طور متوسط موجب افزايش 50% سود كارخانه توليد دان شده و مشاهده گرديد مشاركت عمومي و خصوصي جهت توليد داخلي ذرت با استفاده از تسهيلات دولتي، قيمت تمام شده دان را كاهش داده به طوري كه با حداكثر سرمايه گذاري شركت و اختلاف قيمت 200توماني ذرت داخلي و وارداتي، دوره بازگشت سرمايه برابر 4 سال مي گردد. واژه هاي كليدي: زنجيره تأمين تعاوني هاي كشاورزي، هماهنگي، يكپارچگي، تسهيم اطلاعات، مشاركت عمومي و خصوصي

189247

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر ميرسامان پيشوايي

لجستيك و زنجيره تامين

دكتر ابراهيم تيموري