ارائه مدل بهينه زمانبندي حركت قطارها با رويكرد افزايش ظرفيت

زمان‌بندي راه‌آهن و مديريت جداول زماني از مراحل عمومي فرآيند برنامه‌ريزي سلسله‏مراتبي و كلاسيك راه‌آهن مي‌باشند كه تأثيري عمده بر ادراك كاربران درباره‌ي كيفيت سرويس‌هاي ريلي دارند. همين مسأله، يعني ارتباط با سودآوري سرويس‌هاي ريلي، موجب شده است كه اين موضوع به طور گسترده‌اي مورد مطالعه قرار گيرد. زمان‏بندي مجدد و نوع خاصي از آن كه فشرده‏سازي جداول زماني ناميده مي‏شود، از مهم‏ترين روش‏هاي مديريت جداول زماني و بهبود خصوصيات عملياتي كريدورهاي ريلي مي‏باشند. در مطالعه‏ي حاضر نيز، از يك مدل برنامه‏ريزي عدد صحيح مختلط با نام بهينه‏سازي تركيبي زمان‏بندي‏هاي قطار براي بهبود بهره‏برداري از ظرفيت استفاده شده است. مدل مذكور با زمان‏بندي مجدد و فشرده‏سازي جداول زماني، زمان‏بندي بدون تداخل و بهينه‏اي را با رويكرد افزايش ظرفيت، فراهم مي‏آورد. مدل ارائه شده، با استفاده از ورودي‏هايي كه از جداول زماني اوليه‏ي قطارها به دست مي‏آيند يا توسط كاربر تعيين مي‏شوند، اجرا مي‏شود و با خروجي‏هاي خود كه شامل زمان‏هاي اعزام و زمان‏هاي توقف بهينه‏ي قطارها مي‏باشد، امكان تشكيل جداول زماني بهينه را ميسر مي‎‏سازد. اين مدل در يكي از كريدورهاي تك‏خطه‏ي راه‏آهن ج.ا.ا. يعني كريدور گرمسار – گرگان به كار برده شده است. محاسبات با روش حل دقيق و با بهره‏گيري از نرم‏افزار مدل‏سازي مسائل برنامه‏ريزي رياضي انجام شده است. با بكارگيري مدل مذكور، علاوه بر رفع تداخل‏هاي احتمالي در گراف‏هاي اوليه، گراف‏هاي فشرده‏اي به دست آمده‏اند كه امكان بهره‏برداري بيش‏تر از ظرفيت موجود و يا بهبود سطح سرويس را فراهم مي‏آورند. از مدل ارائه شده در اين مطالعه، مي‏توان به صورت مستقل يا به همراه ابزارهاي مديريت جداول زماني يا نرم‌افزارهاي شبيه‌سازي براي كمك به برنامه‏ريزان جداول زماني و ظرفيت راه‏آهن بهره برد. واژه‌هاي كليدي: برنامه‏ريزي عمليات حمل و نقل ريلي، زمان‏بندي قطارها، ظرفيت راه‏آهن، برنامه‏ريزي عدد صحيح مختلط.

189978

دانشگاه علم و صنعت ايران

حمل و نقل

دكتر عبدالرضا شيخ الاسلامي كندلوسي