ساخت مدل‌هاي داده محور براي بررسي اثر عوامل فعال سطحي مختلف بر ضريب بازيافت عمليات سيلاب زني شيميايي

كارشناسي ارشد

مواد فعال سطحي (سورفكتانت) به عنوان مهم‌ترين تركيبات شيميايي در فرايند ازدياد برداشت شيميايي، مي‏‏توانند با كاهش كشش بين سطحي ميان محلول آبي تزريقي و نفت مخزن، ضمن تغيير ترشوندگي محيط متخلخل، مقادير قابل‌توجهي از نفت باقي‌مانده در مخزن را كه به‌صورت پراكنده درون حفره‌ها و گلوگاه‌ها به دام افتاده‏اند، آزاد كنند و به سمت چاه توليدي هدايت نمايند. در طي سيلاب زني با سورفكتانت‌، مقاديري از اين ماده در عبور از فضاي متخلخل، بر روي سنگ مخزن جذب مي‏‏شود. با توجه به نقشي كه سورفكتانت‌ها در ازدياد برداشت نفت دارند، لازم است روش‏هايي براي پيش‌بيني عملكرد آن‌ها در اين فرايند ارائه شود. در پروژه‌ي حاضر، مجموعه‌اي از پنج مدل‌ رياضي داده‌محور شامل يك رابطه براي تخمين‏‏ كشش بين سطحي سيستم آب‌شور/ نفت خام، يك رابطه براي تخمين‏‏ كشش بين سطحي سيستم آب‌شور/ نفت خام/ سورفكتانت غيريوني، دو رابطه براي تخمين‏‏ كشش بين سطحي سيستم آب‌شور/ نفت خام/ سورفكتانت آنيوني و يك رابطه براي تخمين‏‏ غلظت تعادلي باقي مانده در فرايند جذب سورفكتانت روي سنگ مخزن توليد شده‌اند. در توليد اين روابط، براي ايجاد همبستگي ميان متغيرهاي مستقل و تابع هدف، از برنامه نويسي ژنتيك، به عنوان يكي از قوي‌ترين ابزارهاي مدل‌سازي، بهره گرفته شده و همچنين در تعدادي از اين مدل‌ها، براي بيان تأثير ساختار مولكولي سورفكتانت‌ها از روش QSPR استفاده شده است. كاربرد اين روابط در شبيه‌سازهاي مخزن مي‏‏تواند پيش‌بيني‌هاي مطلوبي براي ضريب بازيافت فرايند ازدياد برداشت شيميايي با سورفكتانت‌ها و نيز ساير عوامل وابسته به كشش بين سطحي و جذب اين مواد در مخزن ارائه نمايد. مجذور ضريب همبستگي (R2) روابط ايجاد شده به ترتيب برابر 0.9745، 0.9683، 0.946، 0.9387 و 0.9874 و همچنين جذر ميانگين مربعات خطا (RMSD) براي اين روابط، به ترتيب برابر با 1.861 mN/m و mN/m 2.1201 و mN/m 3.4439 و mN/m 3.3261 و mmol/L 0.5624 است.

190036

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر مهدي عصاره

مخازن هيدروكربوري

دكتر شاهرخ شاه‌حسيني - دكتر محمدامين ثباتي