طراحي مركز زايمان با هدف جلب رضايتمندي مادران

كارشناسي ارشد

چكيده زنان باردار بيمار محسوب نمي‌شوند، بلكه مادر (يا مادران آينده) اي هستند كه (معمولا) در مدت زمان كوتاه و فشرده‌اي با خدمات زايماني در تماس هستند. در ايران زنان باردار «بيمار» تلقي مي‌شوند و از همان ابتدا وارد فضاي درمان-محور مراكز درماني مي‌شوند.حضور زنان باردار در ماركز درمان-محور تجربه‌اي تلخ برايشان شمرده مي‌شود و عواقبي از جمله كاهش رضايتمندي و درپي آن تمايل بيشتر به زايمان سزارين را به دنبال دارد. بارداري يك «بيماري نرمال» نيست بلكه يك «فرآيند فيزيكي نرمال» است. از راه‌هاي گسترش اين ديدگاه تغيير در نگرش درمان-محوري مراكز زايمان كشور است. امروزه معماري بيش از گذشته به سمت كاربر-محوري در حال حركت است. طبعا در محيط‌هاي بيمارستاني و درماني اين موضوع پررنگ‌تر است. در اين راستا، طراحي مراكز زايمان با شناخت نياز مادران به عنوان كاربران اصلي فضا نقش موثري بر جلب رضايتمندي آنان دارد. از طرفي، در پي دستورالعمل «برنامه ترويج زايمان طبيعي » وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي؛ كاهش ميزان بالاي سزارين در ايران ملزوماتي را مي‌طلبد كه يك جنبه اساسي آن بهينه سازي و تقويت ساختاري فيزيكي بيمارستان‌هاي زنان و زايمان كشور است. پژوهش حاضر در دوبخش پايه‌اي و تكميلي انجام شد تا بتوان محورهاي تاثيرگذاربر رضايتمندي مادران را استخراج كرد. در بخش اول با مرور منابع كتابخانه‌اي و مصاحبه با 10 مادر فاكتورهاي موثر بر رضايت مادران استخراج شد. در طي اين مطالعات مشخص شد فهرست مدوني از معيارهاي طراحي و اولويت بندي آن‌ها وجود ندارد. درمرحله تكميلي 110 پرسشنامه در سه بيمارستان به صورت تصادفي( بيمارستان اكبرآبادي تهران، علي اصغرتهران و بيمارستان دولتي شهرآمل) تكميل شد و داده‌ها در نرم‌افزار spss تحليل شد. برطبقه تحليل انجام شده در اولويت ‌بندي كلي عوامل؛ پاسخ‌دهندگان حضورهمسر در حين فرآيند زايمان را مهمتري عامل و حفظ محرميت را آخرين اولويت قراردادند. در بخش ديگري از تحليل هريك از ريزفاكتورهاي مولفه‌هاي پرسشنامه (براي مثال؛ مولفه خانه مانندي) رتبه بندي شدند. واژه‌هاي كليدي: مركز زايمان، ترجيحات زنان باردار، رضايتمندي زنان باردار، كاربر-محوري.

190498

دانشگاه علم و صنعت ايران

مهندسي معماري

دكتراحمد اخلاصي - دكتر ساناز ليتكوهي