تأثير توسعه انرژي هاي تجديدپذير بر تقاضاي محصولات پالايشي: بررسي مقايسه اي كشورهاي درحال توسعه و توسعه يافته

كارشناسي ارشد

چكيده انرژي از عوامل مهم توليد است كه در كنار ساير عوامل توليد نقش تعيين كننده اي در اقتصاد كشورها به عهده دارد. دسترسي كشورهاي درحال توسعه و توسعه يافته به انواع منابع جديد انرژي، براي توسعة اقتصادي آنها اهميت اساسي دارد. اهميت انرژي در فرآيند توليد محصولات مختلف از سويي و كميابي آن از سوي ديگر ، همچنين، با توجه به گستردگي منابع انرژي در برخي از كشورهاي در حال توسعه و توسعه يافته ونيز تأثير مصرف انرژي بر آلودگي هوا و تغييرات آب و هوايي مستلزم توجه بيشتر فعالان اقتصادي براي استفادۀ كارآمدتر از اين عامل است. هدف از اين پژوهش، بررسي تأثير توسعۀ انرژي هاي تجديد پذير بر تقاضا و مصرف محصولات پالايشي در كشورهاي توسعه يافته و درحال توسعه مي باشد. به اين منظور چند كشور توسعه يافته و درحال توسعه براي مطالعه انتخاب شده و داده هاي مربوط به مصرف محصولات پالايشي و ساير متغيرها نظير جمعيت،‌ توليد ناخالص داخلي و ظرفيت نصب شدۀ انرژي هاي تجديد پذير طي دورۀ 1997 تا 2014 ميلادي استخراج شده است. روش مورد استفاده براي برآورد و تخمين، روش معادلات به ظاهر نامرتبط (SUR) و همچنين روش داده هاي تركيبي مي باشد كه در اين جهت آزمون هاي اف-ليمر و هاسمن انجام شده و در نهايت مدل اثرات تصادفي به عنوان مدل مناسب در روش داده هاي تركيبي برگزيده و نهايتاً مدل برآورد شده است. نتايج حاصل از پژوهش نشان دهندۀ تأثير مثبت جمعيت و توليد ناخالص داخلي بر مصرف محصولات پالايشي و نيز تأثير منفي ظرفيت نصب شدۀ انرژي هاي تجديد پذير و قيمت جهاني نفت خام بر مصرف محصولات فوق هم در كشورهاي درحال توسعه و هم در كشورهاي توسعه يافته مي باشد. ضمن اينكه رابطۀ توليد برق از منابع سوخت فسيلي با ظرفيت نصب شدۀ انرژي هاي تجديد پذير، در كشورهاي توسعه يافته منفي و معني دار برآورد شده است ولي در كشورهاي درحال توسعه مثبت و تا حدي بي معني. كه دليل آن هم كم بودن ظرفيت توليد برق تجديد پذير در كشورهاي در حال توسعه و متكي بودن اين كشورها به محصولات پالايشي در توليد برق مي باشد. واژه‌هاي كليدي: انرژي تجديد پذير، پالايش، صنعت برق، دستگاه معادلات به ظاهر نامرتبط، مدل داده هاي تركيبي

190527

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر سعيد ميرزامحمدي

توسعه اقتصادي و برنامه ريزي

دكتر سعيد شوال پور