طراحي مجتمع مسكوني در راستاي انطباق با تغييرات اقليمي با تاكيد بر كاهش جزاير حرارتي (منطقه 22 شهر تهران)

كارشناسي ‌ارشد

جزاير حرارتي از موضوعات مهم و مطرح در حوزه شهري و معماري است. اين پديده در سال‌هاي اخير و در تلاقي با تغييرات اقليمي و افزايش گرما و امواج گرمايي، ابعاد تازه‌اي به خود گرفته است. همچنين گسترش بيش از پيش شهرنشيني و به دنبال آن، افزايش وسعت شهرها، از دلايل ديگر اهميت اين بحث مي‌باشد. بديهي است كه كلان‌شهر تهران نيز از اين آسيب مصون نيست و شاهد ايجاد جزاير حرارتي در برخي مناطق آن هستيم. با توجه به اينكه بيشترين كاربري از نظر سطح اشغال كاربري مسكوني است، هدف اين پژوهش، كاهش جزاير گرمايي در محدوده‌هاي مسكوني شهر مي‌باشد. جهت تبيين صحيح و دقيق ابعاد پژوهش و رسيدن به هدف ذكر شده، به عنوان مرحله اول به بررسي متون موجود و مطالعه سابقه موضوع پرداخته شده است. در اين بخش با توجه به پيشينه، تاثيرات، راهكارهاي انطباقي و مقابله با جزاير گرمايي، تحليل و طيقه ‌بندي شده‌اند. در مرحله بعد، با توجه به بررسي پديده جزاير گرمايي در بافت شهري موجود، به بررسي ويژگي‌هاي اقليمي، شهري و معماري منطقه مورد مطالعه پرداخته شده است. با توجه به پيشينه، يكي از روش‌هاي متداول در بررسي پديده جزاير گرمايي، شبيه‌سازي مي‌باشد كه در پژوهش حاضر نيز به وسيله نرم افزار انويمت ، شبيه‌سازي وضعيت موجود و سناريوهاي پيشنهادي صورت گرفته است. در پايان و پس از ارائه طرح پيشنهادي، ميزان موفقيت طرح در رسيدن به اهداف از طريق شبيه‌سازي ديگري مورد ارزيابي قرار گرفت. بر اساس نتايج، افزايش سبزينگي در تراز خيابان بهترين راه براي تامين آسايش حرارتي فضاهاي بيروني در طول روز مي‌باشد. درحالي ‌كه بام سبز تاثير كمي بر پديده جزاير حرارتي دارد. افزايش سپيدايي سطوح هم داراي اثرات مثبت بر جزاير حرارتي است، هرچند كه افزايش سپيدايي كفسازي‌ها تاثير بهتري نسبت به افزايش سپيدايي بام دارد. تغيير جهتگيري ساختمان‌ها از جنوب غربي به جنوب شرقي و همانطور كه در مورد طراحي در تهران توصيه مي‌گردد، دماي هوا را شديداً كاهش مي‌دهد. اما با افزايش دماي تابشي و كاهش شدت جريان هوا، آسايش حرارتي در بسياري از ساعات به جز ساعات بعد از ظهر، بهبود نمي‌يابد. در كل مي‌توان گفت كه براي كاهش جزاير حرارتي در اين منطقه از تهران، افزايش سبزينگي و افزايش سپيدايي سطوح كف، بهترين و مطمئن‌ترين راهكارها هستند كه مي‌توان از آنها در بافتهاي مشابه مسكوني بهره برد. ساير راهكارها به بررسي بيشتر شاخص‌هاي مربوطه نياز دارند. همچنين با توجه به نتايج و تغييرات مختلف در شاخص‌ها، توصيه مي‌گردد كه در اين موضوع دماي هوا، ميزان تابش‌ها و جريان هوا با هم تحليل و بررسي شوند تا تصويري چند بعدي و عميق از تغيير جزاير حرارتي حاصل شود. كليدواژه‌ها: جزاير حرارتي شهري، فضاي سبز، سپيدايي مصالح، جهت‌گيري، آسايش حرارتي در فضاهاي خارجي.

191782

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر هانيه صنايعيان

معماري - طراحي مسكن

دكتر محسن فيضي