تأثير عوامل فردي و محيطي بر روي فرايند اشتراك دانش

كارشناسي ارشد

ازآنجايي‌كه موضوع اشتراك دانش يكي از محوري‌ترين نيازها در سازمان‌هاي دانش‌محور مي‌باشد نياز به شناسايي عوامل تأثيرگذار بر روي اشتراك دانش احساس شد و به بررسي عوامل مؤثر بر روي اشتراك دانش پرداخته شد. مهم‌ترين عوامل با نظر خبرگان شناسايي شد و تأثير مؤلفه‌هاي جنسيت، سابقه كار و تحصيلات نيز بررسي شد. ازآنجايي‌كه در پژوهش‌هاي گذشته عوامل محيطي مؤثر بيشتر به‌صورت مستقيم بررسي شده بود، با توجه به نظر خبرگان در اين پژوهش به عوامل محيطي با ديد متغير تعديلگر نگاه شده است. براي بررسي عوامل تأثيرگذار از پرسشنامه استفاده شده است و سؤالات پرسشنامه از پژوهش‌هاي پيشين استخراج شد و روايي آن توسط خبرگان بررسي گرديد. تعداد پاسخ‌دهندگان 83 نفر از كارمندان شركت مهندسين مشاور اتحاد راه مي‌باشند كه اطلاعات مختصري درباره مديريت دانش داشتند و در هنگام توزيع پرسشنامه توضيحات موردنياز براي پاسخ‌دهندگان ارائه شد و با سؤالات پرسشنامه همسو شدند. پس از آن از روش حداقل مربعات جزئي (PLS) براي بررسي ارتباط بين متغيرها پرداخته شد و ازآنجايي‌كه سازه خودكارآمدي دانش پايايي لازم را نداشت از مدل حذف گرديد. ساير سازه‌ها پايايي و روايي لازم را داشتند و مدل برازش خوبي را نشان داد. نتايج نشان مي‌دهد كه محيط سازمان تأثير تعديلگري بر روي قصد اشتراك دانش دارد و بدين معناست كه نگرش‌هاي افراد زماني كه مي‌خواهد به قصد اشتراك دانش بيانجامد تحت تأثير محيط سازمان قرار مي‌گيرد و در صورتي كه محيط سازمان ديد مثبتي به اشتراك دانش داشته باشد و شرايط اشتراك دانش را محيا كرده باشد، تمايل به اشتراك دانش بيشتر مي‌شود. بين جنسيت در رفتار اشتراك دانش كاركنان سازمان مذبور تفاوتي وجود ندارد ولي بين تحصيلات افراد و همچنين سابقه كار كارمندان تفاوت احساس مي‌شود كه نشان مي‌دهد سازمان‌ها براي افزايش سطح اشتراك دانش بايد به اين دو مؤلفه توجه بيشتري نمايند و ازآنجايي‌كه تحصيلات تأثير معكوس دارد، براي استخدام افراد نياز به تحصيلات بالا نمي‌باشد و سطح بهينه‌اي از تحصيلات بايد اتخاذ شود. نتايج از وجود ارتباط بين ادراك از دست دادن قدرت دانش، ادراك لذت بردن از كمك به ديگران و ادراك افزايش شهرت با نگرش اشتراك دانش مي‌باشد. همچنين وجود ارتباط بين پاداش و منافع دوجانبه با نگرش اشتراك دانش رد شد. ادراك لذت بردن از كمك به ديگران و افزايش شهرت تأثير مستقيم بر روي نگرش اشتراك دانش دارند كه بيانگر اين موضوع است كه اين تمايلات فردي افراد به اشتراك دانش كمك مي‌كند درحالي‌كه ادراك از دست دادن قدرت دانش تأثير معكوس دارد و هرچه افراد ترس بيشتري نسبت به از دست دادن قدرت دانش داشته باشند تمايل كمتري به اشتراك دانش دارند و اين در سازمان باعث كاهش اشتراك دانش در كارمندان مي‌شود. سازمان‌ها بايد سعي كنند امنيت شغلي لازم را براي كارمندان تأمين كنند تا ترس از دست دادن قدرت دانش كاهش يابد. همانند پژوهش‌هاي پيشين بين نگرش اشتراك دانش با قصد اشتراك دانش و همچنين بين قصد اشتراك دانش با رفتار اشتراك ارتباط وجود دارد و اين عوامل بر يكديگر تأثيرگذارند. در فصل آخر به جمع‌بندي نتايج پرداخته‌شده و توصيه‌هاي كاربردي به همراه پيشنهادات آتي براي محققان ارائه شده است.

191963

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر پيمان اخوان

مديريت سيستم و بهره وري

دكتر مصطفي جعفري