توسعه ي گام به گام سكونت گاه خودكفا براي حاشيه نشينان با رويكرد پايداري اجتماعي و محيطي : نمونه ي موردي پل كوره ي فيروزآباد شهرستان ري استان تهران

كارشناسي ارشد

چكيده زاغه در لغت به محلههاي فقيرنشين و بدون مجوز در حاشيه شهرها گفته ميشود وزاغه نشيني پديده اي بسيار جدي در عصر حاضر است كه به دلايل گوناگون از جمله مهاجرت هاي بي قاعده و برنامه ريزي نامناسب مرتبط با توسعه ي شهري از روستا به شهر، كمبود مسكن مناسب براي قشر مهاجر در محل مقصد، ناتواني مهاجران در تامين هزينه هاي شهرنشيني و خانه سازي هاي غير قانوني و خود سر پديد آمده است. براي ساماندهي اين توده ها، طراحي يك سكونت گاه مناسب منطبق با فاكتور هاي پايداري محيطي و اجتماعي داراي يك منبع توليدي )در واقع ايجاد فرصت شغلي درون حوزه اي براي اين افراد(، مي تواند اولين گام باشد. پديده ي زاغه نشيني كه هم اكنون در تمامي نقاط جهان ديده مي شود، در ايران نيز به واسطه ي سياستهاي نادرستي مانند پيشرفت نا هماهنگ شهر ها و روستاها، استقرار امكانات رفاهي در مراكز شهري، عدم ايجاد اشتغال در روستاها و ... مهاجرت از روستا به شهر و به تبع آن معضل حاشيه نشيني ايجاد گرديده است. اصلي ترين نياز اين قشر نياز به سرپناه مناسب است. اين پديده كه با وجود گسترش روزافزون، تا كنون در كشورمان مورد توجه جدي قرار نگرفته است؛ يكي از اساسي ترين و پر اهميت ترين پديده هاي اجتماعي است كه بايد مورد توجه و اقدام سريع قرار گيرد. در پژوهش حاضر، هدف ارائه ي راه حلي براي توسعه ي تدريجي زاغه ها بدون نياز به تخريب و جا به جايي ساكنين آن ها در جهت تغيير يك فضاي زاغه نشيني به اجتماعي با خودكفايي نسبي مي باشد؛ كه اين امر با تمركز بر طراحي مجموعه اي از مساكن توسعه پذير و سرپناه هاي موقت، فضاهاي باز هدف مند، توجه به زير ساخت ها و خلق سامانه اي منسجم از سيستم هاي مرتبط خدماتي، فرهنگي، مسكوني و ... صورت مي پذيرد. در اين گزارش از تركيب از تحليل محتوا و پيمايش براي جمع آوري داده و تحليل بهره گرفته شده است؛ كه هر دو از روش هاي رويكرد كيفي مي باشند. جمع آوري داده ها با استفاده از بررسي منابع موجود، مشاهدات ميداني و مصاحبه با ساكنين صورت گرفته و تحليل داده ها نيز بر اساس الگوهاي روش كيفي انجام شده كه در آن پژوهشگر نقش اساسي در تفسير و فهم داده ها بر عهده دارد. در نهايت با بررسي منابع و متون موجود، مشاهده ي الگوهاي رفتاري و زندگي روزمره ي ساكنين محل و مصاحبه با آن ها، رويكرد، نياز هاي اساسي و مسير كلي طرح و شناسايي و الگويي مناسب براي طراحي سكونت گاه مناسب استخراج و ارائه شده است. واژه هاي كليدي سكونت گاه خودكفا. زاغه. زاغه نشيني. زاغه .) Incremental Housing ( معماري پايدار. مسكن. مسكن قشر كم در آمد. توسعه ي تدريجي مسكن بومي. بوم آورد. .)Self-constructed housing( خانه هاي خود ساخته .)Slum Clearance( زدايي

191973

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر هانيه صنايعيان

معماري

دكتر محمد علي خان محمدي - دكتر مهدي خاكزند