بهينه‌كاوي كارايي تحقيق و توسعه تكنولوژي نانو در ايران– مقايسه بين‌المللي با استفاده از تحليل پوششي داده‌ها

كارشناسي ‌ارشد

هدف آرماني تحقيق، ارائه يك مدل براي ارزيابي كارآيي نسبي تحقيقات علمي در حوزه فناوري نانو در سطح كشورها مي‌باشد. براي رسيدن به هدف اصلي، هدف‌هاي فرعي و مهمي مانند شناسايي متغيرهاي كيفي و كمي تاثير گذار روي كارآيي در دستور كار تحقيق قرار مي گيرد. در اين تحقيق شاخص كارايي مالكيت معنوي به عنوان معياري براي بررسي وضع كنوني، الگوگذاري و تعيين اهداف آينده مورد استفاده قرار مي‌‌گيرد. براي تعيين رتبه كارايي ابتدا با استفاده از يك مدل يك مرحله‌‌اي، كارايي تحقيق‌ ‌و ‌توسعه كشورها از طريق تحليل پوششي داده ها در سال هاي 2012 تا 2017 محاسبه مي‌‌گردد. براي تعيين متغييرهاي توصيف كننده كارايي، با اجراي يك تحقيق كيفي نظر خبرگان در اين زمينه بدست مي‌آيد و آنگاه از طريق معادلات برآوردگر تعميم يافته (GEE) ضرايب رگرسيون پنلي ضمن منظور نمودن هم بستگي بين مشاهدات برآورد شده، مهم ترين عواملي كه كارايي محاسبه شده در مرحله قبل را توضيح مي دهند، شناسايي مي‌‌شوند. نوآوري‌هاي اين تحقيق عبارت است از: استفاده از تحليل پوششي داده ها و معادلات برآوردگر تعميم يافته در تجزيه و تحليل‌هاي آماري. همچنين باتوجه به ادبيات، بررسي كارايي تحقيق و توسعه در حوزه فناوري نانو با چنين وسعت و عمقي در صنعت نانو ايران سابقه نداشته است، ضمن آنكه وسعت بررسي ادبيات موضوع از نقاط قوت تحقيق حاضر به شمار مي‌‌رود. با توجه به اين كه ارزيابي كارايي در سطح تعداد زيادي از كشورهاي فعال در اين عرصه صورت مي‌‌گيرد، لذا شاخص خوبي براي برنامه‌‌ريزي‌‌هاي آتي در اين صنعت به دست مي‌دهد. با توجه به يافته‌¬هاي تحقيق، كارايي كشور در طي فاصله زماني چهار سال روند رو به بهبود داشته است به طوري كه در سال 2015 و 2017 به كاراي برتر دست يافته است. بر اساس تحليل انجام گرفته در جهت تشخيص عوامل توضيح دهنده كارايي كشورها، مشخص گشت كه عوامل سرمايه‌گذاري و حمايت مالي از مهمترين عواملي هستند كه داراي ضريب تاثير معناداري بر روي كاراي تحقيق و توسعه تكنولوژي نانو به شمار مي‌ روند. بر همين اساس، كشورها براي بهبود جايگاه خود در اين زمينه بايد در رويكرد سياست گذاري خود توجه بيشتري به اين عوامل مانند حمايت از سرمايه گذاري ريسك پذير و نيز سرمايه گذاري خارجي داشته باشند. يكي از مهم‌ترين روش‌هاي تامين مالي و تجاري سازي فناوري‌هاي پيشرفته سرمايه‌ گذاري خطرپذير است كه در اين حوزه نهادهاي مرتبط نقشي كليدي را بر عهده دارند. ولي با توجه به ماهيت پرريسك فناوري هاي پيشرفته و انگيزه كم نهادهاي سرمايه گذاري خطرپذير براي ورود به حوزه هايي مانند فن آوري نانو، ضرورت مداخله و حمايت دولت در اين حوزه وجود دارد. بنابراين دولت بايد سعي كند تا با استفاده از طرح‌ هاي حمايتي مختلف به كاهش ريسك سرمايه گذاران خطرپذير فعال در حوزه نانو كمك كند. اين طرح ها مي‌تواند طيف متنوعي از اقدامات شامل تامين اطلاعات تا كمك هاي مالي و ارائه تسهيلات را شامل گردد. واژه‌هاي كليدي: بهينه‌‌كاوي - فناوري نانو - تحليل پوششي داده‌‌ها – تحقيق و توسعه

192086

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر حميدرضا نورعليزاده

مديريت تكنولوژي - انتقال تكنولوژي

دكتر علي بنيادي نائيني