توسعه مدل حسابداري آب مبتني بر رويكرد WA‎+‎

كارشناسي ارشد

بهره‌برداري و مديريت صحيح از منابع آبي يكي از مهمترين فاكتورها در توسعه اقتصادي و ايجاد امنيت غذايي در هر كشوري است. همچنين امروزه، تغيير اقليم در كنار ساير متغيرهاي محيطي و منطقه‌اي موجب تشديد تنش‌هاي آبي شده ‌است. دسترسي و جمع‌آوري مستقل اطلاعات مربوط به منابع آب اين امكان را فراهم مي‌كند تا متخصصان و تصميم‌گيران با ديد جامع‌تري به تحليل و بررسي مشكلات آبي موجود بپردازند. ضروري است كه تصميم‌گيران قبل از هرگونه سياست‌گذاري، شناخت كاملي از وضعيت موجود در منطقه حاصل كنند تا با آگاهي كامل‌تري بتوانند استراتژي‌هاي موثر و كارآمدي را به جهت نيل به اهداف خود از جمله امنيت غذايي و توسعه پايدار منابع آب، لحاظ كنند. از همين رو، سيستم‌هاي متعدد حسابداري آب با هدف شناخت بهتر وضعيت منابع آب و مشكلات مرتبط با آن، چالش‌ها و فرصت‌هاي موجود گسترش يافته‌‌ است. در اين تحقيق، از چارچوب حسابداري آب WA+(Water Accounting Plus) به منظور آناليز و تدوين جداول حسابداري آب استفاده شده‌است. رويكرد WA+ به گونه‌اي است كه قابليت استفاده در حوضه‌هايي كه حتي از نظر داده‌هاي هيدرولوژيكي داراي نقصان است و يا به سبب نوع منطقه، جزو حوضه‌هاي پيچيده محسوب مي‌شود نيز داراست. از طرفي، رويكرد WA+ امكان استفاده از تكنيك‌هاي سنجش از دور و تصاوير ماهواره‌اي را فراهم مي‌كند كه موجب افزايش دقت محاسبات از نظر مكاني-زماني مي‌گردد. همچنين قابليت تفكيك آب آبي و سبز در اين رويكرد امكان مديريت هرچه موثر و ثمربخش منابع آبي را فراهم مي‌كند. از مدل هيدرولوژيكي توزيعي SPHY به منظور برآورد پارامترهاي هيدرولوژيكي نظير رواناب استفاده شد. جهت ارزيابي كارايي تصاوير ماهواره‌اي، تمام ورودي‌هاي اين مدل از داده‌هاي ماهواره‌اي استخراج گرديد. از الگوريتم‌هاي يادگيري ماشيني به منظور افزايش دقت داده‌هاي بارش استخراج شده از تصاوير ماهواره‌اي استفاده گرديد. حوضه آبريز درياچه اروميه به عنوان منطقه مطالعاتي جهت اعمال مدل توسعه داده شده انتخاب شد تا قابليت رويكرد WA+ ارزيابي گردد. عوامل متعددي از جمله، افزايش سطح زيركشت، تغييرات اقليمي، افزايش جمعيت و برداشت بي‌رويه منابع آب، موجب تشديد وضعيت نابه‌سامان موجود در اين حوضه شده است. در اين بررسي، سال 2013 به عنوان سال حسابداري انتخاب گرديد. نتايج حاصل حاكي از اين است كه حوضه درياچه اروميه برخلاف سياست‌هاي اعمال شده همچنان از سوء مديريت به ويژه در بخش كشاورزي رنج مي‌برد و ادامه اين روند مي‌تواند آينده اين حوضه بيش از پيش تشديد نمايد.

192929

دانشگاه علم و صنعت ايران

سازه هاي هيدروليكي

دكتر عباس افشار