بررسي تاثير زمان در روابط بين پارامترهاي ترافيكي و ارائه مدل عملكردي ظرفيت آزادراههاي ايران (مطالعه موردي : آزادراه تهران – قم)

كارشناسي ‌ارشد

يكي از ويژگيهاي قابل توجه جريان ترافيك كه آن را نيازمند مطالعات گسترده و روزافزون كرده است، وابسته بودن جريان ترافيك به خصوصيات وسايل نقليه، خصوصيات مسير، رفتار و عادات رانندگان و تعامل آنها با يكديگر ميباشد. رفتار متفاوت رانندگان باعث ميشود كه حتي در يك جريان ترافيك خاص با مشخصات مسير و وسايل نقليه يكسان، خصوصيات ترافيكي در هر نقطه متغير باشد. اين عوامل نشان دهندهي اين است كه جريان ترافيك بايد در تمام مسيرهاي مهم، به طور مداوم مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گيرد تا خصوصيات جريان ترافيك كه در شرايط مختلف ميتواند متفاوت باشد، تعيين شود و بتوان از آن براي مديريت و برنامه‌ريزي بهتر ترافيك بهره برد. پيدا كردن روابط موجود بين پارامترهاي ترافيكي، اطلاعات مناسبي از جريان را ارائه ميدهد كه با استفاده از آن ميتوان رفتار جريان ترافيك را تا حد زيادي پيشبيني نمود. از گذشته تا به كنون مدلهاي زيادي بين پارامترهاي ترافيكي توسط محققين مختلف ارائه شده است كه بيانگر خصوصيات ترافيكي جريان ميباشند. با وجود اينكه تمامي اين مدلها از نظر علمي معتبر بودهاند، به دليل اين كه هر يك از آنها با توجه به يك شرايط خاص و منحصر به فرد تعيين شدهاند، نميتوان از آنها براي پيشبيني خصوصيات جريان ترافيك در نقاط ديگر استفاده كرد. بنابراين با توجه به نياز كشورهاي در حال توسعه به كنترل و بهبود وضع ترافيك، لزوم انجام اين مطالعات در اين كشورها از جمله ايران روشن است. لازم است كه براي آزادراهها، بزرگ‌راهها و ديگر تسهيلات جادهاي اين مطالعات به صورت جداگانه انجام شود و مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد تا رفتار ترافيكي به صورت دقيق تعيين و پيشبيني شود. آزادراه تهران – قم به عنوان يكي از استاندارد‌ترين آزادراههاي ايران مي‌تواند ويژگيهاي عملكردي اين نوع از تسهيلات را در ايران توصيف كند. در اين پايان‌نامه با بررسي دادههاي اين آزادراه براي دو مسير رفت و برگشت، در چهار فصل مختلف سال 1396، سعي شده تا تاثير زمان بر رفتار جريان ترافيك مورد ارزيابي قرار گيرد. همچنين با تطبيق دادههاي موجود با مدلهاي سرعت – چگالي (به عنوان يكي از پر اهميت‌ترين مدلهاي ترافيكي)، بهترين مدل براي هر ماه از سال جهت پيشبيني ظرفيت اين آزادراه انتخاب شدهاست. نتايج اين تحقيق نشان داده كه رفتار جريان ترافيك در اين آزادراه، بيشترين تطابق را با مدلهايي كه بر اساس قوانين حركت خودروها شكل گرفتهاند، داشته است. همچنين مدل پيشنهادي محققي به نام ون آرد، به عنوان نزديكترين مدل براي پيشبيني خصوصيات جريان در اين آزادراه انتخاب شد.

192993

دانشگاه علم و صنعت ايران

راه و ترابري

دكتر حميد بهبهاني