ارتقاء كيفيت هاي طراحي شهري با تأكيد بر آموزندگي (موردكاوي محدوده دولتخانه صفوي شهر قزوين)

كارشناسي ارشد

چكيده: امروزه سرعت پيشرفت علم، دانش و تكنولوژي افزايش چشمگيري يافته است. انسان امروزي دريافته كه براي موفقيت و برخورداري از زندگي مطلوب تر، به اطلاعات و آگاهي در تمامي عرصه ها نيازمند است. هر چه زمان جلوتر مي رود اين نياز بيشتر جلوه يافته تا جايي كه به صورت يك الزام نمود مي يابد. علم و تكنولوژي در زندگي هاي امروزي كه همواره بر مدار خواسته ها و نيازهاي انسان در حال توسعه و تكامل است، به عنوان ابزاري مناسب جهت سهولت دستيابي به اين نيازها به شمار مي آيد. اين موضوع، پيشرفتِ همه جانبه شهرها، به عنوان بزرگترين دستاورد بشر را نيز، تحت تاثير قرار داده است. امروزه شهرهايي در رقابت هاي جهاني موفق و پيشتاز هستند كه از علم و تكنولوژي بالايي برخوردارند و به كمك آن مي توانند سطوح بالايي از كيفيات محيطي را كه همواره بزرگترين دغدغه و دلمشغولي طراحي شهري محسوب مي شود، ارائه نمايند. آموزش را مي توان از مقدمات و ملزوماتِ ارتقاء علم، دانش و آگاهي در جوامع دانست. آموزش از منابع حياتي توسعه، خصوصاً توسعه شهري به شمار مي آيد. در واقع توسعه موفق در فرآيند آموزش صحيح امكان پذير است. آموزش نياز به بستري دارد تا اطلاعات از آموزش دهنده به يادگيرنده انتقال يابد، از آنجا كه انسان همواره بدون توجه به مكان و زمان، آموزش پذير است، پس اين بستر محدود به فضاهاي آموزش رسمي همچون مدارس و دانشگاه ها نمي شود. علاوه بر اين، با توجه به تمايل روزافزون اجتماع براي سپري نمودن زمان بيشتر در شهر، مكان هاي همگاني شهري از جمله بسترهاي مناسب جهت آموزش به شمار مي آيند. پژوهش حاضر به دنبال بهره برداري از اين پتانسيلِ عظيم در شهرها و ارائه راهنمايي جهت طراحي مكان هاي آموزنده شهري با موردكاوي محدوده دولتخانه صفوي شهر قزوين مي باشد. اين محدوده به علت تاريخي بودن، شرايط ويژه اي را جهت آموزش دارا مي باشد. از آنجا كه موضوع پژوهش در ارتباط با كيفيت است، بنابراين رويكرد پژوهش نمي تواند از جريان هاي كيفي بهره نگيرد. لذا رويكرد پژوهش كيفي است و مهمترين ابزار و راهبرد پژوهش اسناد مدون تلقي مي شوند و شيوه اصلي يا كلي مطالعات آن ها اسنادي- كتابخانه اي است. همچنين تجربيات پژوهشگران و مواجهه پژوهشگران با صحنه هاي عملي را نيز در بر مي گيرد. در اين پژوهش در مجموع 9 نمايانگر (بُعد)، كه مي توان آن ها را نمايانگرهاي طراحي شهري ناميد، با عناوين؛ كاركرد، ادراك، فضا، ريخت، اجتماع، منظر، زمان، محيط زيست يا طبيعت و مديريت و 86 كيفيت هنجاري مكان قابل استناد تشخيص داده شده اند كه آموزندگي يكي از اين كيفيت ها است. تمامي ابعاد طراحي شهري مي توانند كيفيت آموزندگي را بازتاب نمايند لذا، با بررسي و تحليل محدوده دولتخانه صفوي شهر قزوين معيارها و سنجه هاي مكان هاي آموزنده شهري استخراج و راهنمايي جهت طراحي مكان هاي آموزنده شهري تدوين گشته است. اين محدوده تاريخي با استقرار در موقعيت بسيار مناسب در مركز شهر قزوين، داراي پتانسيل هاي زيادي در تحقق يك مكان آموزنده شهري مي باشد. كلمات كليدي: آموزندگي، كيفيت هاي هنجاري، طراحي شهري، نمايانگر (بُعد)، معيار و سنجه.

193020

دانشگاه علم و صنعت ايران

طراحي شهري

دكتر مصطفي بهزادفر