مدل ريسك نسبي شدت تصادفات وسايل نقليه مختلف در برخورد با اشيا ثابت

كارشناسي ارشد

بررسي اثر عامل وسيله نقليه در شدت تصادفات يكي از موضوعات موردتوجه محققان در حوزه ايمني ترافيك بوده است. در بين انواع تصادفات، برخورد با اشيا ثابت كمتر موردتوجه قرارگرفته است. از سوي ديگر تصادفات برون‌شهري به دليل تلفات بيشتر و سرعت‌هاي بالاتر از اهميت بيشتري برخوردارند اين پژوهش بر روي بررسي ايمني خودروها ازلحاظ قابليت حفاظت از سرنشين در لحظه‌ي وقوع تصادف براي تصادفات برخورد با اشيا ثابت در راه‌هاي برون‌شهري متمركزشده است. البته جهت مقايسه عملكرد خودروها در تصادفات مختلف، بررسي مدل و نوع خودرو براي تصادفات واژگوني و دو وسيله‌اي نيز صورت گرفته و با نتايج برخورد با شي‌ء ثابت مقايسه شده است. براي دستيابي به هدف موردنظر، شدت جراحت راننده به‌صورت دو سطحي به‌عنوان متغير وابسته‌ي مدل رگرسيون لجستيك و متغير مربوطه به خودرو مانند نوع خودرو يا وزن خودرو به همراه ساير متغيرها مانند سن، جنسيت و هوشياري راننده، وضعيت روشنايي، شرايط سطح راه، هندسه محل تصادف، كمربند ايمني و وضعيت گواهي‌نامه به‌عنوان متغير مستقل در نظر گرفته‌شده‌اند. در انتها نيز شاخصي به نام ايمني برخورد كه همان نسبت بخت‌هاي به‌دست‌آمده از مدل‌سازي لجستيك است؛ تعريف‌شده و خودروها از منظرهاي متفاوت (مانند نوع خودرو، مدل خودرو، وزن خودرو و سن خودرو) به‌طور جداگانه با يكديگر مقايسه شده‌اند. در بررسي مدل خودرو 24 مدل خودروي پركاربرد و در بررسي نوع خودرو اتوبوس، ميني‌بوس، سواري، كاميون، كاميونت، شاسي‌بلندها و وانت‌بارها موردبررسي قرارگرفته‌اند. در بررسي وزن و سن خودروها نيز به ترتيب با پنج و سه دسته‌بندي مقايسه صورت پذيرفت. نتايج نشان مي‌دهد خودروهاي خارجي به‌مراتب بهتر از خودروهاي ايراني عمل كرده‌اند. خودروهاي شاسي‌بلند و كاميون‌ها نيز به نسبت ساير وسايل نقليه عملكرد بهتري داشته‌اند. در بررسي وزن خودرو نيز يافت شده است كه افزايش وزن الزاماً سبب بهبود ايمني خودرو نمي‌شود و كم‌خطرترين دسته وزني، مربوط به خودروهاي بين 1500 تا 2000 كيلوگرم بوده كه بخت فوت و جراحت راننده نسبت به خودروهاي زير 1000 كيلوگرم 5/81% كاهش مي‌يابد. در بخش بررسي اثر سن خودرو بر شدت جراحت نيز مشخص شد كه با بالا رفتن سن خودروها بعد از پنج سال، بخت فوت و جراحت حدود 20درصد بيشتر مي‌شود. همچنين در ادامه بعد از گذر 10 سال از سن خودرو، بخت فوت و جراحت به‌طور متوسط بيش از 50 درصد افزايش مي‌يابد. البته اثر افزايش سن بر ضعيف‌ شدن عملكرد ايمني براي تمام خودروها يكسان نيست. واژه‌هاي كليدي: ايمني برخورد، شدت جراحت راننده، برخورد با شي‌ء ثابت، نوع و مدل خودرو، وزن خودرو

193185

دانشگاه علم و صنعت ايران

حمل و نقل

دكتر علي توكلي كاشاني