شناسايي عوامل زيست محيطي توسعه پايدار و اولويت بندي به كمك روش ديمتل

كارشناسي ارشد

در سال هاي اخير نگراني زيست محيطي به دليل استفاده ي بيش از حد بشر از منابع طبيعي و انرژي و همچنين افزايش توليد زباله و فاضالب،فشار بي سابقه اي به اكوسيستم وارد كرده است كه در پي آن نگراني و اقداماتي در بين مجامع علمي و بين المللي بوجود آمده است. لذا در پي اين نگراني ها مفهوم"توسعه ي پايدار"بوجود آمد.توسعه ي پايدار داراي سه جنبه ي اقتصادي،اجتماعي و زيست محيطي است كه بايد بطور همزمان و در كنار هم لحاظ شوند تا اين مفهوم را عملي كنند.جنبه ي زيست محيطي توسعه ي پايدار يكي از مهم ترين جنبه هاي اين عرصه است كه متاسفانه به دليل سودجويي هاي اقتصادي و رفع نياز هاي اساسي اجتماعي در دولت ها،به خصوص در كشور هاي در حال توسعه، اولويت هاي پايين در تصميم گيري را به خود اختصاص داده است و بعضاً ناديده نيز گرفته مي شود. در صنعت ساخت و ساز نيز كه به عنوان يكي از بزرگترين مصرف كنندگان انرژي و منابع زمين شناخته مي شود، ميزان اهميت اين نگراني دوچندان است. لذا در اين تحقيق سعي شده است روشي براي شناسايي عوامل موثر زيست محيطي توسعه ي پايدار و اولويت بندي آنها ارائه شود تا مديران و تصميم گيران بتوانند با در نظر گرفتن عوامل زيست محيطي تصميمات پايداري بگيرند. در اين تحقيق ابتدا به كمك بررسي منابع، عوامل زيست محيطي توسعه ي پايدار شناسايي شدند و سپس به كمك نظر خبرگان ، روابط زوجي عوامل با هم شامل اثرگذاري و اثرپذيري روي يكديگر مشخص شدند. در ادامه به كمك تكنيك ديمتل به عنوان يكي از روش هاي تصميم گيري چندمعياره، روابط بين عوامل كه قبالً توسط خبرگان بدست آمده بود پردازش شد.اين تكنيك امكان اعمال اثرات مستقيم و غير مستقيم عوامل روي هم تا آخرين مرتبه را بوجود آورد و در نهايت مدلي بر اساس بازخور و اثر عوامل بدست آمد. سپس عوامل بر اساس ميزان اثر خود در مدل ساخته شده اولويت بندي شدند. نتايج نشان داد عوامل مربوط به تغيير اقليم و خطر جنگل زدايي و بيابان زايي با توجه به مجموع اثر گذاري و پذيري در كل سيستم از اهميت بيشتري نسبت به ساير عوامل برخوردار هستند و همچنين عواملي كه بيشترين اثرپذيري قطعي در سيستم را داشتند به عنوان حساس ترين موارد شناسايي شدند كه شامل عوامل مربوط به محافظت از گونه هاي زيستي در حال انقراض،آلودگي هاي فرامرزي و زباله هاي شيميايي و سمي بودند.به اين صورتسيستم اولويت بندي براساس ميزان اثر عوامل زيست محيطي توسعه ي پايدار با قابليت مقايسه بين آنها بوجود آمد و امكان لحاظ كردن اين اولويت ها در تصميم گيري هاي مديريتي پروژه هاي عمراني بوجود آمد.

193798

دانشگاه علم و صنعت ايران

عمران

دكتر مصطفي خانزادي