ارائه مدلي براي تنوع بخشي به سبد سهام با در نظر گرفتن ريسك سيستماتيك، مطالعه موردي: شركت‌هاي منتخب در بورس اوراق بهادار تهران

كارشناسي ارشد

تصميم گيري جهت انتخاب اوراق بهادار مناسب براي سرمايه گذاري و تشكيل سبد بهينه سهام از جمله مسائل عمدهاي است كه امروزه سرمايه گذاران بازارهاي سرمايه با آن مواجه هستند. در بهينه سازي سبد، مسئله اصلي، انتخاب بهينه دارايي ها و اوراق بهادار با مقدار مشخصي سرمايه است كه با ريسك كنترل شده بيش‌ترين نرخ بازدهي را براي سرمايه‌گذاران به ارمغان آورد. انتخاب سهام و تشكيل سبد بهينه به عوامل متعددي بستگي دارد. تحقيقات بسياري در حوزۀ تعيين معيارهاي انتخاب سهام و استفاده از مدلهاي مدرن انجام گرفته است با اين وجود مدلهاي كمي هم‌زمان رويكردهاي بنيادي و تكنيكي و نيز محدوديت هاي مالي، غيرمالي و رفتاري سرمايه گذار را در تشكيل سبد بهينه سهام لحاظ نمودهاند. استفاده از مدل هاي جديد و دقيق تر مي تواند بازده سرمايه گذاري را بيش‌تر كرده و منجر به تخصيص بهينۀ سرمايه شوند. هدف از اين پژوهش ارائه الگويي يكپارچه جهت انتخاب و تخصيص سهام به سبد بهينه در حضور معيارهاي چندگانه (نسبتهاي مالي)، محدوديت‌ها و مفروضات سرمايه‌گذار و نيز اعمال اصل تنوع‌پذيري سبد مي‌باشد. در اين راستا مدلي تلفيقي از تكنيك تصميمگيري چندمعياره بهترين-بدترين (BWM) و روش مشابهت به راه حل ايدهآل (TOPSIS) به ترتيب براي تعيين اوزان نسبي (درجه اهميت) نسبت‌هاي مالي و امتيازدهي و رتبه‌بندي 20 شركت كانديدا از 50 شركت برتر و فعال بورس در سه‌ماهه دوم سال 1398، پيشنهاد شد. سپس مدل رياضي خطي براي تخصيص بهينه سهام به سبد يك سرمايه‌گذار حقيقي مراجعه‌كننده به شركت مشاور سرمايه‌گذاري سهم‌آشنا با هدف بيشينه‌سازي امتياز عملكردي شركت هاي منتخب در سبد و محدوديت‌هاي ريسك سيستماتيك، بودجه در اختيار سرمايه‌گذار، بازدهي مورد انتظار سرمايه‌گذار و اصل تنوع‌بخشي سهام در سبد بهينه، طراحي و حل شد. اين پژوهش از نوع توصيفي-پيمايشي و مطالعه موردي بوده و نمونه آماري آن را 20 شركت از 50 شركت برتر و فعال در بورس (با انتخاب به شيوه تصادفي) و نيز 7 كارشناس و مدير شركت مشاور سرمايهگذاري سهم‌آشنا (با انتخاب به شيوه هدف‌دار قضاوتي) تشكيل ميدادند. يافته‌هاي اين پژوهش حاكي از وزن بالاي معيارهاي «حاشيه سود خالص»، «نسبت آني» و «گردش سرمايه جاري» و نيز امتياز عملكردي بالاي شركت خدمات انفورماتيك در مجموع نسبت‌هاي مالي در مقايسه با ساير شركت‌ها بود. به علاوه نتايج حاصل از حل مدل برنامه‌ريزي خطي نشان داد كه انتخاب چهار شركت پالايش نفت تهران، خدمات انفورماتيك، پتروشيمي نوري و پتروشيمي جم در سبد بهينه سهام منجر به بيشينه‌سازي امتياز عملكردي سبد و نائل آمدن سرمايه‌گذار به بازدهي مورد انتظار با سطح ريسك‌پذيري مورد پذيرش بود.

193953

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر سعيد ميرزامحمدي

سيستم‌هاي كلان اقتصادي و اجتماعي

دكتر عمران محمدي