عنوان
بهينه‌سازي چند‌هدفه چيدمان بلوك‌هاي مجتمع مسكوني در مراحل اوليه‌ي طراحي با هدف افزايش نظارت پذيري و محرميت
نويسنده اصلي
هانيه رحيم بخش
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
نظارت‌پذيري يكي از مهم‌ترين اركان عناصر طراحي محيطي است. موضوعي كه توجه به آن در مراحل اوليه طراحي مي‌تواند در كيفيت نهايي فضاهاي طراحي شده نقش به‌سزايي داشته باشد. پژوهش‌هايي در زمينه‌ي نقش و تاثير نظارت‌پذيري در محيط‌هاي شهري صورت گرفته است، با اين حال راهكارهايي كه به طور موثر و دقيق به طراحي ساختمان‌ها و جانمايي آن‌ها در محيط شهري كمك كند، كم‌تر مورد توجه قرار گرفته و بيشتر به صورت كيفي به مرحله‌ي طراحي راه يافته است. هنوز هم موضوع نظارت‌پذيري در مراحل اوليه‌ي طراحي نياز به توجه بيشتري دارد و طراحان كم‌تري به طور جدي به اين مقوله مي‌پردازند. يكي از دلايل اين شكاف ، فقدان پژوهش‌هايي است كه راهكارهايي كمي براي محاسبهي دقيق نظارت پذيري ارايه دهند. نظريه پردازان اين حوزه بيشتر به ارايه‌ي راهكارهايي كيفي پرداخته و يا به بررسي ميزان محاسبه نظارت‌پذيري نمونه‌هاي موجود اكتفا كرده‌اند و به ارايه‌ي راهكارهايي دقيق كه در مراحل اوليه‌ي طراحي به طراح كمك كند، توجه كم‌تري داشتند. همچنين بسياري از پژوهش‌هايي كه در مورد نقش در نظارت طبيعي در كاهش جرم پرداختند به موضوع نورپردازي توجه داشتند و نه طراحي. يكي ديگر از موضوعاتي كه طراحان در مراحل اوليه طراحي، توجه ويژه‌اي به آن دارند بحث محرميت و رعايت مرزهاي بصري بيرون و درون طرح خواهد بود. تصميماتي كه در مراحل اوليه روند طراحي گرفته مي‌شود، در مقايسه با تصميماتي كه در انتهاي روند طراحي گرفته مي‌شود تاثير بيشتري بر نتيجه‌ي نهايي دارد. بر اين اساس، ضرورت يافتن راه‌حل‌هايي كه در آن به وسيله ابزار‌هاي كمي بتوان مفهوم نظارت در فضا را دنبال كنيم احساس مي‌شود. اين پژوهش به بررسي نقش چيدمان و جانمايي در فضا مي‌پردازد و چيدمان بلوك‌هاي يك مجتمع مسكوني، در مراحل اوليه طراحي را با استفاده از الگوريتم ژنتيك براي اهداف نظارت‌پذيري و محرميت را مورد بررسي قرار مي‌دهد. از نقاط افتراق با پژوهش‌هاي مشابه بررسي يك مدل پارامتريك در مرحله‌ي پيش از طراحي است. طراحي مجتمع مسكوني ميان مرتبه در شهر تهران به عنوان مدل اوليه مورد بررسي قرار مي‌گيرد. روش انجام اين پژوهش در دو مرحله صورت گرفته است. مرحله‌ي اول شامل،مطالعات كتابخانه‌اي و استخراج مدل‌هاي كمي اندازه‌‌گيري نظارت‌پذيري و محرميت است كه در آن به مفاهيم: نظارت‌پذيري؛ محرميت ؛ بهينه‌سازي؛ و رابطه‌ي بين اين سه پرداخته مي‌شود. مرحله دوم شامل: طراحي الگوريتمي مناسب جهت توليد چيدمان‌هاي مختلف از نحوه‌ي قرارگيري بلوك‌ها در زمين مورد نظر، طراحي الگوريتم محاسبهي توابع هدف كه شامل محاسبهي نظارت پذيري و محرميت است و پس از آن مرحله‌ي بهينه‌سازي، به وسيله‌ي الگوريتم ژنتيك همگي مراحل پيمايش ميداني پژوهش مي‌باشند. در نهايت دستيابي به مجموعه‌اي از 15 چيدمان به عنوان گزينه‌هاي اوليه در جانمايي بلوك‌ها دستاوردي ست، كه توسط اين پژوهش صورت گرفت و در اختيار طراح قرار مي‌گيرد. نقشه‌هاي حرارتي استخراج شده از چيدمان‌ها در هر گزينه، ابزار مناسبي براي جانمايي فضاهاي اجتماعي با نظارت‌پذيري بالا خواهد بود، همچنين نقشه‌هاي حرارتي بدنه‌ي بلوك‌هاي مسكوني ابزار بسيار مطلوبي براي تصميم‌گيري در مورد جانمايي بازشو‌ها به طراحان ارايه خواهد داد.
شماره ركورد
194329
دانشگاه
دانشگاه علم و صنعت ايران
رشته تحصيلي
معماري
استاد راهنما
دكتر محسن فيضي - دكتر عباس تركاشوند