ارائه مدل پوياي تحليل پوششي داده ها با درنظر گرفتن اثر يادگيري: كاربرد در حفاري چاه هاي نفت و گاز

دكتري

دل پوياي تحليل پوششي داده ها (Dynamic DEA) كارآيي نسبي مجموعه اي از واحدهاي تصميم گيرنده را در دوره هاي زماني چندگانه اندازه گيري مي كند. از طرفي، بهبود كارآيي در طول زمان ميتواند با استفاده از مفهوم منحني هاي يادگيري مورد بررسي قرار گيرد. از اين نظر، اندازه گيري نرخ يادگيري واحدهاي تصميم‌گيرنده و همچنين كل مرز كارآ مفيد خواهد بود. با اين وجود، هيچ روشي براي فراهم ساختن داده‌هاي كارآيي مورد نياز جهت محاسبه اين نرخ هاي يادگيري در يك سيستم پويا وجود ندارد. در اين تحقيق، به منظور اندازه گيري نرخ هاي يادگيري هر يك از واحدها و كل مرز كارآ، يك مدل جديد ارائه مي‌شود كه با ساختار پوياي تحليل پوششي داده ها، مقادير كارآيي هر دوره را برحسب مرز كارآي ساير دوره‌ها محاسبه مي‌كند. به منظور بيان واضح روش مدلسازي، قبل از ايجاد مدل پوياي نهايي در فرم هاي اوليه و دوگان، ابتدا يك مدل غيرپوياي چند-دوره اي ارائه مي شود. در مسير توسعه مدل پويا، يك گزاره و دو قضيه براي صحه‌گذاري روش مدلسازي و اثبات شدني بودن و كراندار بودن مدل طرح مي شود. اگرچه فرم لگاريتمي-خطي منحني يادگيري و روش حداقل مربعات در محاسبه نرخ هاي يادگيري مورد استفاده قرار مي‌گيرد ولي در اين تحقيق، با ايده گرفتن از روش هاي بهينه سازي چندهدفه، روش فاصله ازدحامي براي دستيابي به يك عدد براي نرخ يادگيري كل مرز كارا بكار گرفته مي شود. در ادامه، به منظور نمايش قابليت هاي مدل در اندازه گيري نرخ هاي يادگيري واحدها و مرز كارا، يك مثال عددي ارائه مي شود. مقايسه نتايج اجراي مدل با نتايج مدل مرسوم DEA پويا و شاخص بهره‌وري مالم كوئست، امكان تحليل شباهت ها و تفاوت ها را فراهم مي كند. مثال عددي به گونه اي طراحي شده است كه بتوان از طريق ترسيم نمودار دوبعدي، فرآيند دستيابي به نتايج را بصورت شفاف بيان كرد. در نهايت، قابليت هاي اين مدل از طريق يك مطالعه موردي مرتبط با 20 چاه در ميدان گازي پارس جنوبي كه اولين كاربرد يك مدل پوياي تحليل پوششي داده ها در ارزيابي عملكرد حفاري چاه هاي نفت و گاز است، مورد بررسي قرار مي گيرد. بينش‌هاي مديريتي مستخرج از اين مطالعه موردي به شركت‌هاي حوزه نفت و گاز كمك مي كند بتوانند راهكارهاي بدست آمده از اين رساله را در سازمان هاي خود مورد استفاده قرار دهند.

195099

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر احمد ماكويي

مهندسي صنايع

دكتر غلامرضا جلالي نائيني