طراحي ميكروبيمارستان با رويكرد معماري شفابخش

كارشناسي ارشد

باتوجه به پيچيدگي عملكردي و ماهيت فعاليت هاي بيمارستان ها و فضاهاي درماني، اين ساختمان ها در صورت عدم توجه درخور ، قابليت تبديل شدن به فضاهايي تنش زا و استرس آور را دارند.از طرف ديگر با افزايش ساخت و ساز و ايجاد فضاهاي متراكم شهري، انسان از فوايد مواجهه با محيط هاي طبيعي محروم مانده است.از اين رو گرايش هاي مختلفي در برنامه ريزي، مانند ميكروبيمارستان و طراحي، مانند معماري شفابخش به منظور پاسخگويي به مشكلات اخير در حال شكل گيري بوده است. پس از تعريف و بررسي جوانب مختلف مربوط به ميكروبيمارستان، 9 مولفه كه در احداث يك مركز درماني بيشترين تاثير را دارند انتخاب و اولويت بندي مولفه ها در قالب فرايند تحليل سلسله مراتبي(AHP) انجام گرفت. جهت تحليل داده ها و وزن دهي آن ها از نرم افزار اكسپرت چويس استفاده شد.جامعه آماري 15 نفر شامل فارغ التحصيلان معماري با تخصص طراحي فضاهاي درماني و چند متخصص بيمارستان سازي بودند.دو مولفه ي دسترسي آسان تر براي استفاده كنندگان و افزايش بازده شغلي پرسنل به دليل كمتر بودن مراجعان بيشترين اهميت را در بين ساير مولفه ها كسب نمودند. در مرحله دوم با تحليل محتواي مطالعات در حوزه طراحي طبيعت محور، مهم ترين مولفه هاي طبيعي در دو دسته ي كلي مولفه هاي مستقيم و مولفه هاي ساختاري بازشناسي شدند. در نهايت سه متغير ساختاري شامل پيچيدگي سازمان يافته، فرم ها و خطوط طبيعي(منحني)، چشم انداز و پناه(شفافيت) كه داراي بيشترين فراواني بودند انتخاب شدند و در پرسشنامه تصويري حالات مختلفي از طراحي لابي بيمارستان و فضاي استراحت پرسنل درماني را شكل دادند.آزمودني ها در مرحله اول شامل 110 نفر دانشجو و در مرحله دوم 25 نفر پرسنل درماني بودند كه پرسشنامه ها را در قالب تست 5 نمره اي ليكرت تكميل نمودند. فضاهاي داراي حد پايين(متوسط) پيچيدگي سازمان يافته(هر دو مرحله)، حد بالاي خطوط منحني(هر دو مرحله) و حد پايين تر شفافيت(متغير چشم انداز و پناه) (در مرحله دوم) داراي بيشترين قابليت شفابخشي( كاهش استرس و خستگي ذهني) مي باشند. با توجه به نتايج تحليل داده ها و جمع بندي هاي صورت گرفته به نظر مي رسد احداث ميكروبيمارستان در ايران با مزيت هاي اصلي دسترسي آسان تر و جذب مراجعين در مقياس محلي و سرعت و بازده عملكردي بيش تر در كنار هزينه ي ساخت و بهره برداري كمتر مي تواند پاسخ مناسبي براي ارتقاي سطح خدمات درماني در كشور باشد. از طرفي با توجه به محدوديت فضاها در مراكز درماني و به ويژه در مقياس محلي به نظر مي رسد كاربست الگوهاي ساختاري طبيعت مي تواند تا حدودي كمبود مولفه هاي مستقيم طبيعي را جبران كرده و كمك كننده واقع شوند.

195794

دانشگاه علم و صنعت ايران

مهندسي معماري

سيد عباس آقا يزدانفر- ساناز ليتكوهي