برآورد مدل انتخاب مقصد با مجموعه‌انتخاب‌هاي مختلف

كارشناسي ارشد

مدل‌هاي انتخاب مقصد يكي از زيربخش‌هاي مهم رويكرد فعاليت مبنا در مدل‌سازي سفر هستند. در رويكرد فعاليت مبنا، مدل‌سازي به‌صورت پيوسته انجام مي‌شود. ازاين‌رو از نتايج مدل‌هاي قبلي در مدل‌هاي بعدي استفاده مي‌شود. در برآورد مدل انتخاب مقصد نيز بايد ابتدا مدل انتخاب شيوه سفر برآورد شود و سپس اثر آن در انتخاب مقصد افراد ديده شود. گذشته از اين، چالشي كه در برآورد مدل‌هاي انتخاب مقصد وجود دارد، زياد بودن گزينه‌هاي انتخاب (ناحيه‌ها) است. در برآورد اين مدل‌ها با روش‌هاي انتخاب گسسته زمان اجراي مدل بسيار بالا رفته و يا عملاً امكان‌ناپذير مي‌شود. به همين دليل نياز است كه براي هر فرد به‌جاي در نظر گرفتن تمام گزينه‌ها، زيرمجموعه‌اي از ناحيه‌ها انتخاب‌شده و مدل بر روي اين زيرمجموعه برآورد شود. روش‌هاي گوناگوني براي تشكيل اين مجموعه‌انتخاب وجود دارد. اين روش‌ها به دو دسته نمونه‌گيري احتمالاتي و نمونه‌گيري غير احتمالاتي تقسيم مي‌شوند. در اين راستا تاكنون سه روش به‌طورمعمول مورداستفاده بوده‌اند. روش نمونه‌گيري تصادفي ساده، روش نمونه‌گيري با گزينه‌هاي طبقه‌بندي‌شده و روش نمونه‌گيري بر مبناي اهميت گزينه‌ها. ساير روش‌هاي نمونه‌گيري تاكنون در برآورد مدل انتخاب مقصد مورداستفاده قرار نگرفته‌اند و كارايي آن‌ها نامعلوم است. از طرفي در مورد تأثير اندازه مجموعه انتخاب بر برآورد مدل انتخاب مقصد پژوهشي صورت نگرفته است. در اين راستا هدف اين پژوهش برآورد مدل انتخاب مقصد با روش‌هاي نمونه‌گيري متفاوت براي تشكيل مجموعه‌انتخاب و انتخاب بهترين روش نمونه‌گيري است. در اين پژوهش انواع اين روش‌ها موردبررسي قرار مي‌گيرد و مدل انتخاب مقصد با توجه به هركدام ازاين‌روش‌ها برآورد مي‌شود. همچنين اندازه‌هاي مختلف مجموعه‌انتخاب موردبررسي قرار مي‌گيرد. نتايج حاكي از اين است كه برآورد مدل انتخاب مقصد با روش‌هاي نمونه‌گيري احتمالاتي منجر به پيش‌بيني بهتر مي‌شود و در بين روش‌هاي نمونه‌گيري احتمالاتي روش نمونه‌گيري سيستماتيك بهترين عملكرد را از نظر شاخص ميزان پيش بيني درست (حدود 20 درصد)، توزيع ميانگين فاصله (شباهت بيشتر توزيع به توزيع داده‌هاي واقعي) و مقدار خطاي ميانگين مربعات (كاهش شاخص به ميزان حدود 50 تا 400) دارد. از طرف ديگر، با توجه به مدل‌سازي بر روي اندازه‌هاي مختلف مجموعه انتخاب، نتايج، كافي بودن انتخاب حدود 5/2 درصد از گزينه‌هاي انتخاب را نشان مي‌دهد. موضوع مهم ديگر در اين مسئله استفاده از رابطه‌ي از پيش تعيين‌شده براي محاسبه وزن گزينه‌هاي انتخاب است. اين رابطه در مطالعاتي كه از روش نمونه‌گيري با احتمال گزينه‌ها استفاده كرده‌اند، به‌طور يكسان استفاده شده و براي ساير داده‌ها و شهرها كاليبره نشده است. در اين پژوهش سعي شده است كه با طراحي الگوريتمي رابطه‌اي براي محاسبه وزن نواحي متناسب با داده‌هاي مسئله موجود محاسبه شود كه مبناي آن وجود داده پنهان در مسئله تعريف مي شود. در برآورد مدل انتخاب مقصد با اين روش پيش‌بيني درست نزديك 100 درصدي بر روي مدل مشاهده مي‌شود. در اين پژوهش از داده‌هاي شهر واشنگتن استفاده‌شده است.

196052

دانشگاه علم و صنعت ايران

مهندسي عمران - حمل و نقل

افشين شريعت مهيمني