مدل برآورد قابليت اطمينان دسترسي بار در شبكه حمل و نقل جاده اي

دكتري

دسترسي و قابليت اطمينان مناسب حمل‌ونقل كالا نقش مهمي در توسعه يافتگي نواحي دارد به خصوص در شرايط كنوني كه تغيير زنجيره تامين كالا موجب افزايش حمل‌ونقل كالاهايي شده است كه تحويل به موقع آنها نقش حياتي در موفقيت كسب و كار مورد نظر دارد.به عبارتي ديگر، در بحث توسعه يافتگي نواحي، علاوه بر معيار متوسط زمان حمل‌ونقل بين نواحي كه در شاخص دسترسي مورد نظر قرار مي‌گيرد، شاخص قابليت اطمينان زمان سفر حمل كالا (چگونگي تغييرات روزانه زمانهاي سفر در شرايط عادي) نيز از اهميت ويژه برخوردار است چون هرگونه عدم قابليت اطمينان به طور مستقيم موجب افزايش قيمتهاي حمل و نقل و كاهش رقابت پذيري اقتصادي نواحي در بازارهاي موجود مي شود. در اين مطالعه شاخص‌هاي جديد براي قابليت اطمينان دسترسي ارائه شده و تاثير اين شاخص‌ها ، در مدل توزيع بار بررسي شده است. شبكه جاده‌اي برون‌شهري كشور ايران، به عنوان محدوده مورد مطالعه براي بكارگيري شاخص‌ها و مدل درنظر گرفته و داده‌هاي مورد نياز از آماربرداري مبدا مقصد بار در سال 1394 مورد استفاده قرار گرفته است. براي ارزيابي قابليت اطمينان دسترسي از دو شاخص متفاوت ضريب تغييرات وزني زمان سفر و درصد تناژ حمل شده نامطلوب، استفاده شده است. بنابر نتايج حاصل از ارزيابي شرايط دسترسي و قابليت اطمينان دسترسي كالا در شبكه‌جاده‌اي كشور براي نواحي اصلي توليد و جذب كالا مشخص شده است كه نواحي شرقي و جنوب كشور نياز به توجه بيشتر جهت بهبود شرايط شبكه حمل‌ونقل در دسترسي به نواحي مهم حمل‌ونقل كالا در كشور دارند. سپس براي بررسي تاثير شاخص قابليت اطمينان زمان سفر در مدل توزيع بار برون‌شهري، شاخص‌هاي قابليت اطمينان ارا‌‌ئه شده در اين تحقيق، در مدل مستقيم تقاضا وارد شده و تاثير آن در مدل كلي (رگرسيون خطي) و مدل محلي (رگرسيون وزندار جغرافيايي) مورد ارزيابي قرار گرفته است. نتايج به دست آمده از طريق اين مدلها، نشان مي‌دهد كه شاخص درصد تناژ حمل شده نامطلوب شاخص معنادار و مهمي در مدل مستقيم تقاضاي بار مي‌باشد. براساس مدل محلي بدست آمده ( كه برازش بهتري را نشان داده است0.83 R2=) به طور متوسط هر 1 درصد كاهش ميزان قابليت اطمينان زمان سفر، باعث كاهش 0.4 درصدي جابه‌جايي كالا ميان مبادي و مقاصد كالا در كشور مي‌شود. همچنين با استفاده از مدل رگرسيون جغرافيايي وزندار مشخص شده كه مناطق شمالي كشور در مقايسه با مناطق جنوبي، حساسيت بيشتري به متغير قابليت اطمينان زمان سفر دارند.

205105

دانشگاه علم و صنعت ايران

Prof. António Pais Antunes

مهندسي عمران- برنامه ريزي حمل‌ونقل

دكتر محمود احمدي نژاد ، دكتر افشين شريعت مهيمني