شيوع كانال¬هاي درمان نشده و ارتباط آن با پريودنتيت پري¬اپيكال با استفاده از تصاوير CBCT در شهر سنندج

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

دندانپزشكي

كانال هاي درمان نشده، اصلي ترين علت شكست درمان در دندان هاي مولر و دومين علت شكست درمان در ساير گروه هاي دنداني مي باشند و از آنجا كه وضعيت پري اپيكال يكي از شاخص هاي موفقيت در درمان اندودنتيك است، ارزيابي آن براي نظارت بر نتيجه درمان مهم است، لذا هدف از انجام مطالعه حاضر تعيين شيوع كانال‌هاي درمان نشده و بررسي ارتباط آن با پريودنتيت پري‌اپيكال با استفاده از تصاوير توموگرافي كامپيوتري با اشعه مخروطي (CBCT) در شهر سنندج بود. مواد و روش ها: در اين مطالعه مقطعي توصيفي-تحليلي، 385 تصوير CBCT كه حداقل داراي يك كانال درمان شده بودند از مجموعه 466 تصوير CBCT دو مركز راديولوژي دهان، فك و صورت شهر سنندج انتخاب گرديدند. همه كليشه ها توسط دستگاه Planmeca Promax 3D و بر اساس يك پروتكل مشابه تهيه شده بودند. سپس، تمامي تصاوير، در يك اتاق با نور كم و بر روي مانيتور LCD با كيفيت 1366*768 پيكسل توسط نرم افزار Romexis، نسخه 4.6.1 تحليل گرديد. براي هر دندان اين اطلاعات ثبت گرديد: تعداد ريشه¬ها و تعداد كانال ها، حضور يا عدم حضور پاتولوژي پري¬اپيكال، اندازه پاتولوژي پري اپيكال، وجود يا عدم وجود كانال درمان نشده. نتايج بدست آمده با استفاده از نرم افزار SPSS25 آناليز شد. براي بررسي ارتباط بين داده ها از آزمون كاي دو، فيشر دقيق و نسبت شانس استفاده شد و p-value كمتر از 05/0 از نظر آماري معني‌دار در نظر گرفته شد. نتايج: آناليزهاي آماري نشان داد كه از ميان 2053 دندان مورد بررسي(قدامي، پرمولر، مولر)، 305 دندان داراي حداقل يك كانال درمان نشده بودند(9/14 %) و از اين ميان280 دندان به طور همزمان داراي كانال درمان نشده و ضايعه پري اپيكال بودند(8/91%) كه به طور قابل ملاحظه اي از دندان هايي كه فاقد كانال درمان نشده مي باشند، بيشتر بود(280 مورد از 305(8/91%) در مقابل626 مورد از 1748(8/35%) ). بيشترين موارد كانال درمان نشده بر اساس گروه دنداني مربوط به مولرهاي ماگزيلا (3/65 %) و سپس به ترتيب مولرهاي منديبل (54/12 %)، قدامي منديبل(14/8 %)، پرمولرهاي ماگزيلا (86/2 %) و پرمولر منديبل (04/2 %) بود كه از اين ميان دندان مولر اول ماگزيلا با (66/68 %) و كانال MB2 با (27/63 %) بيشترين ميزان كانال درمان نشده را دارا بودند (MB2 دندان مولر اول (21/62 %) و MB2 دندان مولر دوم (28/43 %) درمان نشده بودند). بيشترين درصد بيماران (3/54 %) زنان بودند و بالاترين درصد بيماران در گروه سني 60-35 سال (5/60 %) قرار داشتند. رابطه آماري معني‌دار (001/0>p) بين تعداد ريشه، تعداد كانال، Expansion، Destructionو نوع فك(ماگزيلا يا منديبل) با فراواني كانال درمان نشده مشاهده شد. ولي رابطه آماري معني داري(001/0>p) بين سن، جنس و اندازه ضايعه با فراواني كانال درمان نشده مشاهده نشد. از سوي ديگر، نشان داده شد كه با افزايش يك واحد به تعداد كانال، امكان وجود كانال‌هاي درمان نشده61/6 برابر مي‌شود. نتيجه گيري: اين يافته ها نشان داد كه كه كانال MB2 بيشترين فراواني كانال درمان نشده را دارا مي‌باشد. يك كانال ريشه درمان نشده بايد به عنوان يك عامل مهم در ايجاد و گسترش ضايعات پري اپيكال در نظر گرفته شود. لذا بايد دندانپزشك قبل از شروع درمان ريشه، از آناتومي دندان، ساختار كانال ريشه و تنوعات احتمالي آن آگاه باشد تا احتمال كانال درمان نشده به حداقل برسد. همچنين يافته ها حاكي از آن است كه CBCT توانايي بالايي در تشخيص و موقعيت يابي كانال هاي درمان نشده را دارا مي باشد لذا توصيه مي شود كه در موارد مشكوك به وجود كانال درمان نشده، قبل از درمان مجدد CBCT تهيه گردد. كلمات كليدي: توموگرافي كامپيوتري با اشعه مخروطي، كانال درمان نشده، پريودنتيت پري‌اپيكال

205269

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

دندانپزشكي

دندانپزشكي

دانشگاه علوم پزشکي کردستان

محمد رستگار خسروي ، سميرا خواجه