بررسي اپيدميولوژيك خونريزي هاي گوارشي ، پيامدها و عوامل مرتبط با آن در بيماران مراجعه به بيمارستان توحيد در سالهاي 97 و 1396

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

زمينه و هدف: : خونريزي گوارشي فوقاني از اورژانس هاي طب داخلي مي باشد. در سالهاي اخير تحت تاثير عوامل مختلف به خصوص درمانهاي جديد تغييراتي در بروز، اتيولوژي و پيش آگهي خونريزي گوارشي به وجود آمده است. هدف از اين پژوهش بررسي اپيدميولوژيك خونريزي هاي گوارشي، پيامدها و عوامل مرتبط با آن در بيماران مراجعه كننده به بيمارستان توحيد در سالهاي 97 و 1396 بوده است. روش كار: اين مطالعه بصورت مقطعي توصيفي-تحليلي انجام شد و اطلاعات اين پژوهش با استفاده از چك ليست تهيه شده و بررسي پرونده ي تمام بيماران دچار خونريزي گوارشي درطي سال هاي1396 تا 1397 در بيمارستان توحيد جمع آوري گرديد. طبق برآورد تعداد اين بيماران 400 نفر است. پس از تصويب پروپوزال پرونده هاي بيماران مراجعه كننده در فيلدهاي اطلاعات شخصي بيمار، آزمايشهاي اوليه، ارجاع به اتاق عمل و ارجاع آندوسكوپي به صورت سرشماري موردبررسي قرار گرفت و در نهايت مورد تحليل و بررسي واقع شد.تجزيه و تحليل داده ها در نرم افزار Stata نسخه 14 صورت گرفت. در توصيف داده ها از شاخص هاي توصيفي همچون ميانگين، انحراف معيار، فراواني، فراواني نسبي و نمودارهاي مرتبط استفاده شد. در بخش تحليل داده ها هم براي بررسي ارتباط بين پيامد بيماري و متغيرهاي موردبررسي بسته به نوع متغير از آزمون هاي تي مستقل، آناليز واريانس يك طرفه يا معادل هاي ناپارامتريك آنها به ترتيب من ويتني و كروسكال واليس استفاده شد. براي بررسي ارتباط بين متغيرهاي كيفي با پيامد هم از آزمون كاي اسكوئر يا تست دقيق فيشر استفاده شد. يافته‌ها: نتايج توصيفي نشان مي‌دهد كه در طي سال هاي 96 و 97 چهارد نفر به دليل خونريزي گوارشي بستري بوده‌اند ، كه 169 نفر (42.3 درصد) خونريزي گوارشي تحتاني و231 نفر (57.7 درصد) خونريزي گوارشي فوقاني داشته‌اند. نتايج مطالعه حاضر نشان داد به ازاي هر صد هزار نفر ميزان بروز خونريزي گوارشي در استان كردستان در طي سال 96 و 97 ، 25 در هر صد هزار نفر بوده است. براساس نتايج آناليز ميانگين سن بيماران 55.99 سال و همچنين ميانگين مدت‌زمان بستري در بيمارستان بيماران 5.02 روز و ميانگين مدت‌زمان بستري در ICU بيماران 14.37 روز بود. در اين مطالعه ميزان خونريزي گوارشي فوقاني و تحتاني در مردان بيشتر از زنان، ميزان خونريزي گوارشي فوقاني و تحتاني در بيماراني كه بيماري زمينه‌اي داشته‌اند بيشتر، در بيماراني كه سابقه مصرف سيگار و سابقه مصرف NSAID داشته‌اند ميزان خونريزي گوارشي فوقاني بيشتر بوده است. در بيماراني كه خونريزي گوارشي تحتاني داشته‌اند بيشترين تظاهرات باليني هماتوشزي و ركتوراژي بوده و در بيماراني كه خونريزي گوارشي فوقاني داشته‌اند بيشترين تظاهرات باليني هماتز بوده است. در افرادي كه خونريزي گوارشي تحتاني داشته‌اند بيشترين علل خونريزي مربوط به هموروئيد داخلي و در در افرادي كه خونريزي گوارشي فوقاني داشته‌اند بيشترين علل خونريزي مربوط به زخم معده بوده است. در مطالعه حاضر 10 نفر(2.5%) از بيماران جان خود را ازدست‌داده‌اند كه 4 مورد مربوط به خونريزي گوارشي تحتاني و 6 مورد مربوط به خونريزي گوارشي فوقاني بوده است. با در نظر گرفتن جمعيت كل استان ميزان مرگ‌ومير ناشي از خونريزي گوارشي 0.62 در هر صد هزار نفر بوده است. نتايج تحليلي نشان مي‌دهد كه بين سن ، جنسيت ، مصرف سيگار، سابقه بيماري زمينه‌اي، محل خونريزي، محل زندگي با پيامد در بيماران داراي خونريزي گوارشي ارتباط معني‌دار آمار وجود ندارد. بين پذيرش در ICU با پيامد و علل خونريزي در بيماران داراي خونريزي گوارشي ارتباط معني‌دار آمار وجود دارد. نتيجه‌گيري: خونريزي از قسمت فوقاني و تحتاني دســتگاه گوارش بيماري شايعي است كه منجر به مرگ‌ومير و هزينه بالاي درماني مي شود. شيوع اين بيماري در مردان بيشتر از زنان بوده و با افزايش سن افزايش مي يابد. بيشتر بيماران مبتلا به خونريزي از قســمت فوقاني دستگاه گوارش معمولاً با هماتمز مراجعه مي كنند. لذا اخذ شــرح حال دقيق و معاينه بالينــي از اهميت ويژهاي برخوردار اســت چرا كه ميتواند در لوكاليزه كردن منشــأ خونريزي و علت احتمالي آن كمك كننده باشــد. واژگان كليدي: بررسي اپيدميولوژيك، خونريزي هاي گوارشي تحتاني و فوقاني، پيامدها

207302

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي عمومي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشکي کردستان

وحيد يوسفي نژاد، فرشاد شيخ اسماعيلي