ساخت و بكارگيري جاذب هاي متخلخل طبيعي براي خالص سازي تركيبات موثره اسانس هاي گياهي

كارشناسي ارشد

گياهان و فرآورده آن ها يكي از منابع مهم در تهيه مواد غذايي، دارويي، آرايشي و بهداشتي هستند. بيشتر محصولات به دست آمده از اين منابع به صورت خام مي باشد كه نمي توان از آن ها در صنايع به طور مستقيم استفاده كرد در نتيجه نياز به فرآوري و خالص سازي آن ها است. يكي از فرآورده هاي مهم گياهي اسانس ها مي باشند كه داراي تركيبات دارويي فراواني هستند و معمولا از مخلوط چندين تركيب فرار تشكيل شده اند. بعضي از اين تركيبات از نظر دارويي و خواص ديگر اهميت بيشتري دارند. از اين رو تلاش مي شود از طريق روش هاي مختلف مقدار اين تركيبات را در اسانس ها بيشتر كرد و يا توسط روش هاي ديگر به جداسازي و خالص سازي آن ها پرداخت. در نتيجه نياز به يك روش كم هزينه براي خالص سازي ماده هاي موثره است. به كار بردن فرايند جذب با استفاده از جاذب هاي طبيعي متخلخل مانند زئوليت ها يكي از روش هاي موثر و ارزان قيمت براي اين امر مي باشد. در اين پايان نامه به جذب تركيبات اسانس آويشن با استفاده از جاذب هاي مختلف پرداخته شد و در آخر مشخص شد كه نوعي خاك طبيعي به نام مونت موريلونيت بهترين درصد جذب را بر روي تركيب تيمول در اسانس آويشن دارد. جاذب هاي طبيعي و سنتز شده با روش هاي طيف سنجي پراش انرژي پرتو ايكس، طيف سنجي تبديل فوريه مادون قرمز، ميكروسكوپ الكتروني روبشي، الگوي پراش پرتو ايكس و آزمون جذب و واجذب نيتروژن مورد بررسي و شناسايي قرار گرفتند. درصد جذب تيمول بستگي به عوامل مختلفي دارد، كه در اين ميان غلظت اوليه تيمول، زمان تماس و مقدار جاذب با روش يك متغير در زمان و طراحي آزمايش مورد مطالعه قرار گرفت. نتايج عملي نشان داد بيشترين بازده ي جذب در اسانس حاوي 52/74 درصد تيمول، در زمان 60 دقيقه و نسبت اسانس به جاذب 6 ميلي ليتر بر گرم (بدون حلال) به دست آمد. نتايج نظري بيشترين بازده جذب را در اسانس حاوي 52/74 درصد تيمول، زمان 70 دقيقه و نسبت اسانس به جاذب 5/45 ميلي ليتر بر گرم نشان داد. داده هاي جذب تطابق خوبي با مدل ايزوترم فروندليچ دارند. داده هاي سينتيك نشان مي دهد كه جذب تيمول از مدل سينتيك شبه مرتبه اول پيروي مي كند. با توجه به نتايج به دست آمده ظرفيت جذب تيمول6^10*35 ميلي گرم برگرم به دست آمد. به نظر مي رسد مكانيسم جذب تيمول به وسيله جاذب با پيونددهي هيدروژني است.

207715

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر افسانه ملاحسيني

نانوشيمي

دكتر شهرزاد جوانشير- دكتر حسين دهقان