طراحي مجموعه مسكوني بلندمرتبه در شهر تهران با رويكرد بهينه سازي كمي و كيفي نور روز

كارشناسي ارشد

نور روز همواره به عنوان يكي از مهم ترين اركان معماري و به ويژه معماري پايدار شناخته شده است، با اين حال از ميان پژوهش هاي انجام شده در حوزه نور روز، اكثر مطالعات در كاربري هاي اداري و يا در مقياس هاي كوچك (تك اتاق) صورت گرفته است. همچنين به دليل رشد روز افزون جمعيت، بلند مرتبه سازي، به ويژه در شهر هاي بزرگ مانند تهران افزايش يافته است. لذا برسي نور روز در ساختمان هاي مسكوني بلندمرتبه حائز اهميت خواهد بود. هدف اين پژوهش ارائه چهارچوبي به منظور يافتن موقعيت، فرم و جهت در گام هاي نخستين مي باشد كه ساختمان از نظر بهره مندي از نور روز شرايط مطلوبي داشته باشد چراكه فراهم آوردن ميزان نور روز كافي و مطلوب در واحد هاي مسكوني علاوه بر كمك شاياني كه به صرفه جويي در مصرف انرژي مي كند باعث بهبود كيفي فضاهاي موجود در واحد هاي مسكوني و ايجاد شرايط زيستي مناسب براي ساكنان خواهد بود. در اين تحقيق براي ارزيابي نور روز شاخص اتونومي نور روز فضايي و قرار گيري در معرض نور خورشيد ساليانه كه جزو شاخص هاي ديناميك هستند و در استاندارد ليد نيز از آن ها براي سنجش آسايش بصري نور روز استفاده شده است، مورد ارزيابي قرار گرفته اند. پژوهش با استفاده از روش تحقيق كمي، مبتني بر شبيه سازي رايانه اي و با استفاده از مدل سازي پارامتريك به برسي فرم هايي مي پردازد كه همگي داراي تعداد ثابتي سلول حجمي كوچك تر اما با نحوه آرايش و چينش متفاوت هستند و در نهايت با استفاده از الگوريتم ژنتيك و استفاده از پلاگين اكتاپوس در نرم افزار گرسهاپر به جواب هاي بهينه در ارتباط با موقعيت، فرم و جهت مي رسد و چهاچوبي فراهم مي آورد كه طراحان مي توانند در مراحل اوليه طراحي خود از آن استفاده كنند. بهينه سازي در 52 نسل به جمعيت 100 انجام پذيرفت و تعداد 16 فرم از ميان تمام گزينه هاي حاصل شده كه داراي اتونومي نور روز فضايي بيشتر (بالاي 75%) و قرارگيري در معرض نور خورشيد ساليانه كمتر بود جدول شده است. با توجه به نتايج حاصل شده از پژوهش، در حوزه آسايش بصري نور روز، فرم و هندسه شكل دهنده ساختمان نقش بسيار اساسي در شاخص هاي sDA و aSE دارد و بسيار مهم تر از متغير هاي جهت و موقعيت كلي بنا مي باشد همچنين براي انتخاب از بين 16 فرم بهينه، نياز است تا طراح، پارامتر هاي ديگري مانند ديد و منظر، كشيدگي فرم از لحاظ آسايش بصري و انرژي در اقليم طراحي و غيره را نيز مد نظر قرار دهد تا بتواند از بين فرم هاي مناسبي كه در زمينه آسايش بصري توليد شده، انتخاب جامع نگرانه اي را انجام دهد.

209132

دانشگاه علم و صنعت ايران

مهدي خاكزند

معماري پايدار

محسن فيضي- هانيه صنايعيان