تأثير طراحي فضاي نيمه باز بر كاهش ميزان افسردگي ساكنين در شرايط قرنطينه خانگي (مورد مطالعاتي: محله ده ونك)

كارشناسي ارشد

در سال¬هاي اخير قرنطينه خانگيِ ناشي از شيوع ويروس كوويد 19 موجب شده، افسردگي كه از گذشته يكي از اختلالات رواني متداول در سطح جهاني بوده برجسته تر شود. خانه و در شكل كلانِ آن مسكن به‌عنوان ظرف زندگي و فضايي كه انسان مجبور است در دوران همه‌گيري كوويد19 مدت زيادي از عمر خود را در آن سپري كند، تأثيرگذاري نقش خود را در روحيات، خلقيات و كيفيت زندگي انسان پررنگ تر مي كند. به نظر مي رسد يكي از مسائلي كه كمتر در طراحي هاي وضع موجود مسكن در شهر تهران به آن توجه مي شود و ميتواند بركاهش افسردگي ناشي از قرنطينه كوويد 19 تاثير گذار باشد، لزوم بازنگري به فضاي نيمه باز در طراحي مسكن است. لذا هدف از انجام اين پژوهش بررسي ميزان تأثير راهكارهاي مختلف طراحي فضاهاي نيمه باز مسكوني بر كاهش افسردگيِ ساكنين در شرايط خانه مانيِ همه گيريِ كوويد19 مي باشد. روش تحقيق اين پژوهش تركيبي است. در مرحله ادبيات پژوهش روش توصيفي-تحليلي به كار گرفته‌شده است.پارامترهاي حاصل از ادبيات موضوع از طريق آنتروپي شانون وزن دهي شده اند كه ازدر اين مرحله روش كار كمي است. سپس پرسشنامه بر مبناي پارامتر هاي با وزنِ بالاتر طراحي گرديدند و به جامعه آماري ساكنان ده ونك داده شده است. روش به كار گرفته شده در اين مرحله پيمايشي است. سپس آزمون فريدمن برروي پاسخ هاي پرسشنامه انجام شده كه نتيجه آن نشان ميدهد متغيير ها قابليت رتبه بندي شدن را دارند و تفاوت بين متغيير ها معنا دار است. نتايج نشان ميدهد كه ابعاد فضا، تنوع پذيري، جزييات ساختماني، نورگيري، فضاي سبز و جانمايي تراس در پلان به ترتيب تأثيرگذارترين شاخص ها در مطلوب تر شدن معماريِ مساكن و موجب كاهش افسردگي است. اولين راهكار طراحي ابعاد فضا است. كه به موجب اين امر تمام فضاهاي نيمه‌باز، تراس بايد داراي عرضي حداقل 2.5 متر مربع را داشته باشند و همچنين مي‌توان براي درب فضاهاي نيمه‌باز از درب هاي آكاردئوني استفاده نمود. دومين پارامتر تنوع فضايي است كه با در نظر گرفتن فعاليت هاي متفاوت براي تراس مي توان اين فاكتور را پوشش داد.همچنين اين پارامتر با ابعاد فضا نيز همپوشاني دارد بدين‌صورت كه اگر ابعاد 2.5*5 متر را به‌عنوان حداقل ابعاد براي تراس در نظر گرفته شود. امكان برگزاري فعاليت هاي متنوعي در آن ايجادشده است. همچنين براي شاخصه تنوع‌پذيري از راهكار مبلمان انعطاف‌پذير در طراحي استفاده‌شده است. شاخصه بعدي جزئيات ساختماني است كه طبق پژوهش¬هاي انجام‌شده مي‌تواند شامل رنگ، جنس مصالح، بو،آب‌نما، پوشش گياهي و ... باشد. نورگيري، چهارمين فاكتور موردنظر در طراحي بوده كه براي بهره‌گيري از نور خورشيد مي‌توان از سازه تا شونده‌ي چادري براي سقف فضاي تراس استفاده نمود. فضاي سبز ، پوشش گياهي و امكان كاشت در فضاي ايوان (كه توسط گلدان‌هايي مدولار شكل با قابليت اتصال به هم انجام مي‌پذيرد) از ديگر راهكارهاي طراحي است.

209390

دانشگاه علم و صنعت ايران

مهندسي معماري

دكتر سيد عباس آقا يزدانفر- دكتر نداسادات صحراگرد منفرد