عنوان
جذب چندمتغيره ي داده در مدل هيدرولوژيكي مبتني بر فيزيك MIKE SHE مطالعه ي موردي: حوضه ي آبريز رودخانه ي مهاباد
نويسنده اصلي
آيلا قوجه بيگلو
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
مدلهاي هيدرولوژيكي توزيعي مبتني بر فيزيك، با تقسيم حوضهي آبريز به سلولهاي كوچكتر و
همچنين با استفاده از معادلات مبتني بر فيزيك ميتوانند حوضههاي آبريز را با دقت بالاتري
شبيهسازي كنند. از طرفي پيادهسازي الگوريتمهاي جذب داده به همراه اين مدلها نيز ميتواند
توانايي پيشبيني آنها را بهبود بخشد. MIKE SHEيك مدل هيدرولوژيكي توزيعي مبتني بر فيزيك
است كه در تحقيق حاضر از نسخهي قفلشكستهي 2014آن براي مدلسازي حوضهي آبريز موردنظر
استفاده شد. حوضهي بالادست ايستگاه آبسنجي بيطاس واقع در حوضهي آبريز رودخانهي مهاباد،
بهعنوان مورد مطالعاتي اين پژوهش در نظر گرفته شد. هدف از اين مدلسازي، جذب مشاهدات
رواناب ايستگاه آبسنجي بيطاس و درصد پوشش برفي محصول ماهوارهي MODISدر اين منطقه، با
استفاده از الگوريتم ETKFدر مدل مذكور است. براي كاليبراسيون پارامترهاي مدل MIKE SHEاز
رويكرد تخمين متصل متغير حالت-پارامتر در طول روند جذب داده استفاده شد. اتصال مدل MIKE
SHEبه الگوريتم جذب داده در محيط MATLABصورت گرفت. در ادامه چهار سناريوي مدلسازي
در نظر گرفته شدند كه عبارتنداز: شبيهسازي حلقهي باز (بدون جذب داده،) جذب مشاهدات رواناب
بهتنهايي، جذب مشاهدات درصد پوشش برفي بهتنهايي و جذب همزمان مشاهدات رواناب و درصد
پوشش برفي. نتايج شبيهسازي سناريوهاي مذكور با استفاده از معيارهاي نكوئي برازش RMSE ،NSE
و PBIASبا همديگر مقايسه شدند. مقادير NSEبراي رواناب در هر سناريو به ترتيب برابر ،0/15
0/27 ،0/37و 0/202و براي درصد پوشش برفي برابر -0/23 ، -9/69 ، -8/07و 0/12است.
درنهايت بعد از اجراي هر چهار سناريوي تعريفشده، نتايج حاكي از آن است كه دقت شبيهسازي
رواناب و درصد پوشش برفي، زماني كه بهصورت همزمان در مدل جذب ميشوند بهبود مييابد. لازم
به ذكر است كه عليرغم محدوديتهاي موجود در دسترسي به نسخهي 2017اين مدل كه قرار بود
از طرف ستاد احياي درياچهي اروميه مرتفع شود، اما تحقق نيافت و تلاشهاي زيادي كه درروند
اتصال مدل MIKE SHE 2014به الگوريتم جذب داده انجام شد، نتايج نشان داد كه نسخهي
قفلشكستهي ،2014امكانات مناسبي براي پيادهسازي جذب داده فراهم نميكند و بهتر است در
ادامهي اين تحقيق از نسخههاي بالاتر اين نرمافزار بهره گرفت
شماره ركورد
210660
دانشگاه
دانشگاه علم و صنعت ايران
رشته تحصيلي
مديريت منابع آب
استاد راهنما
حسين عليزاده