يك مدل پويايي شناسي سيستم ها براي تنظيم سياست هاي استوار برون رفت از بحران اقتصادي نظام تامين اجتماعي با توجه به تغيير ساختار جمعيتي در ايران

كارشناسي ارشد

در اين تحقيق به مسئله بحران مالي صندوق‌هاي بازنشستگي در ايران به معناي كسري منابع نسبت به مصارف آن‌ها با توجه به سالمند شدن جمعيت پرداخته شده است. سازمان تامين اجتماعي ايران به‌عنوان بزرگ‌ترين سازمان بيمه‌اي و بازنشستگي كشور، به‌عنوان مطالعه موردي اين پايان‌نامه انتخاب شده است. به جهت ارائه تصويري جامع از مسئله و با توجه به پويايي عوامل اثرگذار بر منابع و مصارف صندوق تامين اجتماعي در طول زمان و غيرخطي و پيچيده بودن روابط ميان آن‌ها، روش پويايي‌شناسي سيستم‌ها به كار گرفته شده است. با استفاده از اين روش به مدل¬سازي كمي با استفاده از داده‌هاي واقعي پرداخته شده است. مدل ساختار سني جمعيت كشور با توجه به متغيرهاي جمعيت شناختي ايجادشده و با توجه به عوامل مرتبط با اشتغال، جمعيت گروه‌هاي مختلف مرتبط با بيمه مدل¬سازي شده است. سپس با توجه به شاخص‌ها و پارامترهاي اقتصادي و مالي مربوط، وضعيت منابع و مصارف صندوق سازمان تامين اجتماعي شبيه‌سازي شده است. مدل ايجادشده تورم‌زدايي شده و تمام ارزش‌هاي ريالي موجود برحسب قيمت ثابت سال 1395 مي‌باشد. اعتبارسنجي مدل به وجود آمده با استفاده از داده‌هاي تاريخي واقعي انجام شده است كه نشان‌دهنده صحيح و معتبر بودن آن است. شبيه‌سازي وضعيت شكاف درآمد و هزينه صندوق براي سال‌هاي 1398 تا 1450 نشان مي‌دهد كه روز به روز بر كسري منابع نسبت به مصارف افزوده خواهد شد. بسته سياستي پيشنهادي جهت برون¬رفت از بحران اقتصادي صندوق تامين اجتماعي عبارت است از: افزايش سن بازنشستگي به ميزان 6 سال، افزايش درصد حق بيمه به ميزان 4%، دريافت نيمي از حق بيمه نقد نشده به‌صورت سالانه، افزايش نرخ باروري كل به 75/2 طي بازه 5 ساله، افزايش 50 درصدي نسبت استخدام طي بازه زماني 10 ساله. شروع عملي شدن اين تصميمات سال 1401 در نظر گرفته شده است. سياست¬هاي اتخاذ شده در مواجهه با عدم قطعيت دو پارامتر پايه¬ حقوق و هزينه سرانه درمان در سال¬هاي آينده استوار هستند. لازمه اجرايي شدن اين تركيب سياستي ايجاد سالانه 300 هزار شغل رسمي جديد در كشور است. درصورتي‌كه اين بسته سياستي اجرا گردد، صندوق سازمان تامين اجتماعي تا سال 1450 پايداري مالي خواهد داشت و با كسري نقدينگي مواجه نخواهد شد.

210778

دانشگاه علم و صنعت ايران

سعيد ميرزامحمدي

مهندسي صنايع

مير سامان پيشوايي