مطالعه ارتباط بين خصوصيت هاي ليتوژئوشيميايي و سنگ ميزبان كانسار طلاي اپي ترمال ساري گوناي با استفاده از GIS و روش‌هاي فركتال

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي معدن

كارشناسي ارشد

مهمترين نتيجه حاصل از تحليل داده هاي ژئوشيميايي جدايش جوامع مختلف آنومالي از يكديگر و نيز تعيين زمينه براي عناصر در هر ليتولوژي ميباشد. در دو دهه اخير استفاده از مدلهاي فركتالي بطور گسترده در مباحث فيزيك و شيميايي علوم زمين به¬خصوص در اكتشافات ژئوشيميايي و زمين شناسي اقتصادي در جهت جداسازي مقدار آنومالي از زمينه، شكل هندسي و موقعيت آنومالي، توزيع فضايي داده ها، ساختار كانه زايي در كانسار، بررسي تغييرپذيري عيار كانسار در زونهاي مختلف و ارزيابي ذخيره صورت گرفته است. تمركز مدلسازي بر روي كانسارهاي طلا به عنوان يك فلز استراتژيك با علم به اينكه مطالعات زمين شناسي و اكتشافي گذشته حاكي از عدم امكان تشكيل كانسارهاي بزرگ طلا در ايران دارد از اهميت بسزايي برخوردار است. در اين پژوهش به رده بندي كانسارهاي طلاي اپي ترمال از منابع اصلي توليد طلاي جهان براي رعايت بهتر اصول اكتشافي هر رده و افزايش دقت تصميم گيري هاي اكتشافي، پرداخته شده است. همچنين مدلسازي ليتوژئوشيميايي كيفيت كاني زايي طلا در كانسار ساري گوناي با ذخيره احتمالي 120 تا 130 ميليون تن با عيار متوسط 2 گرم بر تن به عنوان نمونه بارز و كلاس جهاني كاني زايي هاي طلاي ايران، به روشهاي فركتالي عيار - تعداد، عيار - مساحت و عيار - حجم انجام گرفته است، كه مدلسازي دوبعدي و سه بعدي از زونهاي مختلف كاني زايي با استفاده از داده هاي سطحي محيط سنگي شامل 1064 نمونه از ترانشه و داده هاي زيرسطحي شامل نمونه هاي آناليز شده از مغزه هاي حاصل از حفاري گمانه هاي محدوده ي تپه ي ساري گوناي ميباشد و در نهايت ارتباط اين زونها با واحدهاي سنگي و دگرساني هاي مختلف تعيين شد. در محدوده ي مطالعاتي، دو كانسار طلاي ساري گوناي و آق داغ شناسايي شده است. كاني زايي طلا در اين دو كانسار، از نوع اپي ترمال سولفيداسيون پايين ميباشد كه در سنگهاي ساب - ولكانيكي برشي و خرد شده متعلق به ميوسن اتفاق افتاده است. سنگهاي داسيت و آندزيت هاي پورفيري، توفهاي دودكشي دياترمي همراه با لاتيت پورفيري ساب آلكالن مهمترين واحدهاي ليتولوژي منطقه را تشكيل ميدهند. نتايج مدلسازي سطحي نشان ميدهد بيشترين غني شدگي طلا مربوط به برشهاي هيدروترمالي كوارتز - تورمالين (VBX)، به عنوان مهمترين واحدهاي سنگي و سپس سنگهاي نفوذي خردشده (Fragmental Rock) شامل توف و برشهاي دياترمي ميباشد. زونهاي غني شده آرسنيك نيز برشي هيدروترمالي و دياترمي، داسيتهاي پورفيري و رسوبات كواترنري ميباشند. برشهاي هيدورترمالي به طور كامل در برگيرنده ي زون غني شده آنتيموان نيز هستند. غني شدگي طلا وآنتيموان در ارتباط مكاني با آلتراسيون هاي سيليسي فيكاسيون و سريسيتي است ولي در آلتراسيون آرژيليكي كاني سازي طلا نداريم كه البته اين پديده در ديگر نهشته هاي طلاي اپي ترمال نيز مشاهده ميشود. آرسنيك بيشتر در حاشيه و حدفاصل آلتراسيونهاي آرژيليكي و سيليسي فيكاسيون و بخشي نيز در درون و اطراف آلتراسيون سريسيتي غني شدگي دارد. با مقايسه بين مدلهاي سه بعدي فركتالي و مدل سه بعدي ليتولوژي مشخص شد كه بلوكهاي پر عيار در سنگهاي برشي قرار دارند و بيشترين حجم كاني زايي نيز در سنگهاي داسيت پورفيري صورت گرفته است، بعد از اين دو واحد سنگي، سنگهاي توف داسيتي ميباشد. واحدهاي سنگي آندزيتي نيز فاقد كاني سازي طلا در منطقه هستند.

211158

اكتشاف معدن

مهندسي معدن

دانشگاه صنعتي اصفهان

حسن طباطبايي، سعيد پورمنافي

هوشنگ اسدي هاروني