بررسي مقايسه اي تاثير آموزش رژيم غذايي به دو روش بازخورد محور و تصويري بر شناخت از رژيم غذايي مناسب و شاخص هاي آزمايشگاهي خون در بيماران سالمند تحت درمان همودياليز در بيمارستان هاي شرق گيلان در سال 1400-1399

لنگرود

مقدمه: دياليز، امروزه رايج ترين روش دفع سموم زائد در بيماران مزمن كليوي محسوب مي¬شود. تغذيه صحيح يكي از مهمترين روشهاي كنترل عوارض در بيماران دياليز است. از اين رو آموزش تغذيه در آنها اولويت بالايي دارد، اما در مورد كارايي و دقت اثر روش هاي آموزشي بحث ها و صحبت هاي زيادي وجود دارد. هدف: هدف از پژوهش حاضر تعيين مقايسه اي تاثير آموزش رژيم غذايي به دو روش بازخورد محور و تصويري بر شناخت از رژيم غذايي مناسب و شاخص هاي آزمايشگاهي خون در بيماران سالمند تحت درمان همودياليز در بيمارستان هاي شرق گيلان در سال 1400-1399بود. مواد و روش¬ها: اين پژوهش يك مطالعه مداخله اي از نوع نيمه تجربي است كه در آن 69 سالمند تحت همودياليز با سطح سواد سلامت پايين به طور تصادفي در سه گروه آموزش تصويري، آموزش بازخورد¬محور و كنترل قرار گرفتند. دو گروه مداخله، آموزش رژيم غذايي به مدت 4 جلسه 20 الي 30 دقيقه اي (هر هفته 1 جلسه) دريافت كردند و در گروه كنترل هيچ مداخله‌اي صورت نگرفت. در سه گروه مطالعه ميزان آگاهي از رژيم غذايي توسط پرسشنامه محقق ساخته و سطح الكتروليت هاي خوني (كلسيم، پتاسيم، فسفر، كراتينين و BUN) از پرونده بيمار قبل و دو ماه بعد از مداخله آموزشي مورد بررسي و مقايسه قرار گرفت به منظور تحليل داده ها از نرم افزار spss20 و آزمون هاي آماري مناسب استفاده شد. نتايج: نتايج نشان داد كه دو ماه بعد از مداخله، ميانگين نمره آگاهي در دو گروه مداخله نسبت به قبل از مداخله و همچنين نسبت به گروه كنترل افزايش معني¬دار داشته است( 05/0 < P). در دو گروه آموزشي با وجود افزايش كلسيم، كاهش پتاسيم، فسفر، كراتينين و اوره بعد از مداخله، تنها درگروه تصويري تفاوت معني داري در ميانگين نمره كلسيم ( 008/0 = P) و اوره ( 008/0 = P) قبل و بعد از مداخله ديده شد. همچنين 2 ماه بعد از مداخله آموزشي با كنترل شاخص هاي آزمايشگاهي قبل از مداخله، تفاوت معني داري در ميانگين نمره پتاسيم و كراتينين بين سه گروه بازخورد محور، تصويري و كنترل وجود داشت (05/0P<). اما تفاوت معني داري در ميانگين نمره كلسيم، فسفرو اوره بين سه گروه مشاهده نشد. بحث و نتيجه¬گيري: هر دو استراتژي آموزشي باعث افزايش آگاهي و همچنين بهبود برخي از شاخصهاي آزمايشگاهي در بيماران شدند. اما به نظر مي رسد، برنامه آموزشي تصويري به علت سالمند بودن گروه هدف نسبت به برنامه آموزشي بازخورد محورموفق تر باشد و تاثير بيشتري بر آگاهي تغذيه اي سالمندان داشته باشد. كليد واژه¬ها: آموزش تصويري، آموزش بازخورد محور، رژيم غذايي ، تغذيه، بيماري كليوي ، همودياليز، شاخص هاي آزمايشگاهي

212202

علوم پزشكي گيلان