بررسي وضعيت بيابان زايي دشت نمدان با استفاده از مدل ايراني IMDPA

مديريت و كنترل بيابان

9/8/2021 12:00:00 AM

تخريب زمين در مناطق خشك و نيمه¬خشك به¬وسيلۀ تغيير اقليم و فعاليت¬هاي انساني، شرايط را براي بيابان¬زايي فراهم مي-كند. به عبارت ديگر بيابان¬زايي روندي است كه سرزمين و منابعش را به سوي انهدام سوق مي¬دهد. هدف از اين تحقيق، بررسي وضعيت بيابان¬زايي دشت نمدان استان فارس توسط مدل IMDPA مي¬باشد. جهت انجام اين مطالعه، چهار معيار اقليم، پوشش گياهي، كاربري اراضي و آب به عنوان معيارهاي اصلي موثر بر فرآيند بيابان¬زايي براساس بازديد¬هاي ميداني و شرايط منطقه در نظر گرفته شد و امتيازدهي شاخص¬هاي اين چهار معيار بر اساس تأثير آن در شدت بيابان¬زايي طبق جداول مدل مذكور صورت گرفت. سپس با تلفيق نقشه¬هاي شاخص¬هاي مربوط به هر معيار از طريق روش ميانگين هندسي، نقشه¬ي شدت بيابان¬زايي چهار معيار، جداگانه بدست آمد و در مرحله آخر با تلفيق اين چهار نقشه، نقشه وضعيت شدت بيابان¬زايي دشت نمدان بدست آمد. ترسيم و تلفيق نقشه¬ها انجام گرفت. نتايج نشان داد به ترتيب معيارهاي پوشش گياهي با ارزش هندسي 68/2(كلاس بيابان¬زايي شديد)، كاربري اراضي با ارزش هندسي 47/2(كلاس بيابان¬زايي متوسط)، اقليم با ارزش هندسي 40/1(با كلاس بيابان¬زايي كم) و آب با ارزش هندسي 98/0(كلاس بيابان¬زايي كم) مهمترين عوامل بيابان¬زايي در اين مناطق مي¬¬باشند. همچنين شاخص¬هاي افت سفره آب زيرزميني با كلاس بيابان¬زايي خيلي شديد، پوشش گياهي با كلاس بيابان¬زايي شديد، كاربري اراضي و خشكي با كلاس بيابان¬زايي متوسط به عنوان مهمترين شاخص¬هاي بيابان¬زايي و شاخص¬هاي بارش، خشكسالي، شوري و نسبت جذب سديم همگي با كلاس بيابان¬زايي كم به عنوان كم اهميت ترين شاخص¬هاي بيابان¬زايي شناخته شدند. به طور كلي دشت نمدان از نظر وضعيت بيابان¬زايي در كلاس متوسط بيابان¬زايي قرار گرفت. و در صورت ادامه روند برداشت كنوني از منابع طبيعي اين منطقه در سال¬هاي آتي شاهد افزايش كلاس بيابان¬زايي اين دشت و تبديل شدن به شدت بيابان¬زايي شديد خواهيم بود.

212819

دانشگاه اردکان

قانعي بافقي مخمدجواد ghanei bafghi mohammad javad