عنوان
تأثير نمك‌هاي سيليكات بر كارايي كنه تارتن (Acari: Tetranychidae) Tetranychus turkestaniدر گياه خيار
نويسنده اصلي
نيك بخت نصرآبادي، رسول
محل تحصيل
اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان
رشته تحصيلي
مهندسي كشاورزي
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
كنه تارتن (Acari: Tetranychidae) Tetranychus turkestani يكي از آفات مهم گياهان زراعي، گلخانه‌ها و درختان ميوه در جهان است. كنه‌هاي تارتن با تكميل يك نسل در طول فقط يك هفته به سرعت در گلخانه‌ها و روي محصولاتي نظير خيار، گوجه‌فرنگي و فلفل گسترش مي‌يابند. توسعه مقاومت به حشره‌كش‌ها و كنه‌كش‌ها كنترل اين گروه از آفات را با مشكل جدي روبه‌رو كرده است. مقاومت گياهان در برابر گياهخواران يكي از مؤلفه‌هاي اصلي مديريت تلفيقي آفات است. سيليسيم يكي از عناصر كم مصرف مهم در تغذيه گياهان است كه مقاومت ساختاري و القائي آن‌ها را نسبت به تنش‌هاي زنده و غير‌زنده افزايش مي‌دهد. تحقيقات نشان داده است كه تركيبات مختلف سيليسيم و نحوه كاربرد آن‌ها اثرات متفاوتي روي گياهان دارند. در اين پژوهش ابتدا شناسايي مورفولوژيكي و مولكولي جمعيت كنه تارتن جمع‌آوري شده صورت گرفت. پس از آن تأثير سه تركيب سيليكات سديم، سيليكات پتاسيم و سيليكات كلسيم بر پارامترهاي جدول زندگي كنه تركستاني و تعيين غلظت مؤثر اين تركيبات در كاهش كارايي اين كنه مورد بررسي قرار گرفت. همچنين، اثر اين سه تركيب بر فعاليت آنزيم كاتالاز كنه و ميزان خسارت كنه روي گياه خيار در حضور اين تركيبات بررسي شد. گياهان خيار با غلظت‌هاي 2، 5/2 و 3 ميلي‌مولار تركيبات مختلف سيليسيم تيمار شدند. تمام آزمايشات در درماي 1±25 درجه سلسيوس، رطوبت نسبي 5±60 درصد با 16 ساعت روشنايي و 8 ساعت تاريكي انجام شد. نتايج نشان داد كه طول دوره رشدي قبل از بلوغ در تمام تيمارهاي سيليس به جز سيليكات سديم در غلظت 2 ميلي‌مولار نسبت به شاهد افزايش يافت. طول عمر كنه‌هاي بالغ در هر سه غلظت مربوط به تيمار سيليكات پتاسيم و سيليكات كلسيم و غلظت 3 ميلي‌مولار سيليكات سديم كاهش معني‌داري داشت. طول كل دوره پيش از تخم‌ريزي كنه تركستاني در تمام تيمارهاي سيليس به جز سيليكات سديم 2 ميلي‌مولار نسبت به شاهد افزايش يافت. تمام تيمارها باروري كنه را كاهش دادند. بيشترين ميزان باروري در شاهد و كمترين مقدار آن در تيمار سيليكات كلسيم 3 ميلي‌مولار مشاهده شد. بيشترين نرخ ناخالص توليدمثل (GRR) كنه تارتن در شاهد ديده شد و فقط تيمار سيليكات سديم 2 ميلي‌مولار نتوانست مقدار آن را تا حد بروز اختلاف معني‌دار كاهش دهد. تمامي تيمارها به جز سيليكات سديم 2 ميلي‌مولار باعث كاهش معني‌دار نرخ خالص توليدمثل (R0) اين آفت شدند. نرخ ذاتي افزايش جمعيت (r)، نرخ متناهي افزايش جمعيت (λ) و طول مدت زمان يك نسل (T) كنه تركستاني تحت تأثير غلظت‌هاي مختلف تركيبات سيليكات كلسيم و پتاسيم قرار گرفت. بالاترين مقدار اين پارامترها مربوط به شاهد و كمترين مقدار آن مربوط به تيمار سيليكات كلسيم و پتاسيم 3 ميلي‌مولار بود. غلظت 3 ميلي‌مولار نمك‌هاي سيليكات به دليل بيشترين تأثير در آزمايشات جدول زندگي براي اندازه‌گيري فعاليت آنزيمي و شاخص‌هاي گياهي استفاده شد. تركيبات مختلف سيليس به ويژه سيليكات كلسيم و پتاسيم فعاليت آنزيم كاتالاز را در كنه تركستاني افزايش دادند. در اين مطالعه فعاليت كاتالاز در گياهان خيار تيمار شده با تركيبات مختلف سيليس به مدت يك هفته دنبال شد. مشاهدات نشان داد كه فعاليت اين آنزيم در حضور كنه، در تيمار شاهد در پايين‌ترين سطح و در تيمارهاي سيليكات كلسيم و پتاسيم در بالاترين سطح نوسان داشت. از بين تيمارهاي مختلف، سيليكات كلسيم كمترين نوسان را داشته و تنها تيماري بود كه در آخر دوره روند صعودي داشت. كمترين تأثير تغذيه اين آفت روي وزن خشك برگ، ميزان كلروفيل و نشت يوني گياه خيار مربوط به تيمارهاي سيليكات كلسيم و پتاسيم بود. در نتيجه، اين پژوهش نشان داد كه تركيب سيليكات كلسيم و پس از آن تركيب سيليكات پتاسيم بيشترين تأثير را در كاهش حساسيت گياه خيار به كنه تركستاني داشته‌اند. به اين ترتيب، به نظر مي‌رسد كه اين دو نمك سيليكات مي‌توانند گزينه‌هاي مناسبي براي برنامه‌هاي مديريت آفات باشند.
شماره ركورد
213540
گرايش رشته تحصيلي
گياهپزشكي (حشره شناسي)
دانشكده
مهندسي كشاورزي
دانشگاه
دانشگاه صنعتي اصفهان
استاد مشاور
جهانگير خواجه علي
استاد داور
نفيسه پورجواد، مهديه غلامي
استاد راهنما
لادن طلائي