عنوان
تحليل و ارزيابي دسترسي به فرصت‌هاي شهري با رويكرد شهر اسلامي و با تأكيد بر اصل عدالت از ديدگاه شهيد صدر ( مطالعه موردي: شهر اصفهان)
نويسنده اصلي
موكويي، خشايار
محل تحصيل
اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان
رشته تحصيلي
عمران
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
شهر اسلامي يك مفهوم گسترده با دامنه موضوعات متنوع است كه مي‌توانند بر تمامي كليات و جزئيات سيستم‌هاي شهري ازجمله سيستم حمل‌ونقل به‌طور خاص اثر گذار باشند. هدف اين پژوهش ايجاد يك چهارچوب براي تحليل و ارزيابي حمل‌ونقل شهرها بر اساس اصول شهر اسلامي است. اصولي چون مسجد محوري، كاربري‌هاي شهر اسلامي، توجه به محيط‌زيست، ايمني و امنيت، عدالت، كاهش اتلاف و اسراف و قواعد فقهي چون لاضرر، منع از اختلال در نظام به‌صورت مستقيم و غيرمستقيم بر برنامه‌ريزي حمل‌ونقل اثرگذار هستند. ازاين‌رو در پژوهش حاضر از اصول شهر اسلامي براي تعيين اهداف سفر و هزينه‌هاي حمل‌ونقل استفاده‌شده است. در ميان اصول شهر اسلامي، اصل عدالت مفهومي نسبتاً كلان و متفاوت نسبت به ساير اصول است. در ميان پژوهش‌گران و دين‌پژوهان مختلف، شهيد صدر يكي از مشهورترين نظريه پردازان حوزه اقتصاد اسلامي است. رويكرد عدالت شهيد صدر كه رويكرد مد نظر براي ارزيابي عدالت در اين پژوهش است، سياستي را عادلانه مي‌داند كه علاوه بر بيشينه‌سازي منفعت همگان منجر به كاهش شكاف طبقاتي و بيشينه‌سازي منفعت محروم‌ترين گروه جامعه شود. در اين پژوهش از ابزار دسترسي براي در كنار هم قرار دادن اصول شهر اسلامي استفاده‌شده، بدين‌صورت كه از مسجد محوري و كاربري‌هاي شهر اسلامي براي تعيين اهداف سفر و از اصل‌هايي چون محيط‌زيست، ايمني و امنيت، اتلاف اسراف و قواعد فقهي لا ضرر و غيره براي تعيين هزينه‌هاي (فردي و اجتماعي) حمل‌ونقل استفاده‌شده است. در پايان چهارچوب معرفي‌شده در فضاي شهر اصفهان پياده‌سازي شده و دسترسي به كاربري‌ها به همراه هزينه‌هاي مورد تأكيد شهر اسلامي محاسبه‌شده است. بعد از محاسبه دسترسي با هزينه‌هاي فردي و اجتماعي، مناطقي از شهر ازجمله مناطق مركزي كه تراكم كاربرها، امكانات حمل‌ونقل (خطوط، ايستگاه‌ها همگاني) نسبت به ساير مناطق بيشتر است، علاوه بر اين‌كه دسترسي با هزينه‌هاي فردي مناسبي دارند، دسترسي با كل هزينه‌ها (فردي و اجتماعي) نيز مناسب است. در انتها سناريوهاي مختلف آينده اصفهان مدل‌سازي شده و تأثير سناريوها بر دسترسي ارزيابي و مطابق با رويكرد عدالت شهيد صدر كه يك برداشت از عدالت اسلامي است، اولويت‌بندي شده‌اند.
شماره ركورد
214786
گرايش رشته تحصيلي
برنامه‌ريزي حمل‌ونقل
دانشكده
مهندسي حمل و نقل
دانشگاه
دانشگاه صنعتي اصفهان
استاد داور
ميثم اكبرزاده، محمدصالح شكوهي
استاد راهنما
حسين حق‌شناس، عليرضا صاحبقراني