مدل‌سازي به‌هم‌پيوسته سيستم‌هاي اجتماعي-هيدرولوژي به منظور شبيه‌سازي رفتار بهره‌برداران بخش كشاورزي با استفاده از رويكرد عامل بنيان

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي عمران

كارشناسي ارشد

در اين تحقيق چهارچوب جديدي از هيدرولوژي-اجتماعي به‌منظور بررسي عملكرد سيستم‌‌هاي انساني-آبي ارائه شده است. همچنين با استفاده از يكپارچه‌‌سازي مدل‌‌سازي عامل بنيان و تئوري رفتار برنامه‌‌ريزي‌‌شده گسترش‌‌يافته به‌عنوان يك روش روان‌‌شناختي، به بررسي تأثير عوامل روان‌‌شناختي بر بهره‌‌برداري كشاورزان از منابع آب، نحوه شكل‌‌گيري و تغيير رفتار مصرفي كشاورزان و شبيه‌‌سازي رفتار مصرفي و تمايل آن‌‌ها به صرفه‌‌جويي در مصرف آب در محدوده لنجانات پرداخته شده است. ساختار چهارچوب تئوري رفتار برنامه‌‌ريزي‌‌شده گسترش‌‌يافته در اين تحقيق و همچنين رفتار تعيين‌شده براي عامل‌‌ها بر اساس مصاحبه‌‌هاي صورت گرفته با كشاورزان محدوده لنجانات طراحي شده است. پارامتر‌‌هاي رواني موردنظر براي تعيين چهارچوب تئوري رفتار برنامه‌‌ريزي‌‌شده گسترش‌‌يافته عبارت‌اند از نگرش، هنجار ذهني، كنترل درك رفتاري، هنجار‌‌هاي اخلاقي و ريسك درك شده. در اين تحقيق، دو سازه هنجار اخلاقي و ريسك درك شده باهدف افزايش قدرت پيش‌‌بيني مدل به سازه‌‌هاي اصلي تئوري رفتار برنامه‌‌ريزي‌‌شده اضافه شده است. در اين تحقيق از طريق مصاحبه با كشاورزان و درك باور‌ها و رفتار آن‌ها، براي هر متغير مربوط به تئوري رفتار برنامه‌‌ريزي‌‌شده گسترش‌‌يافته سنجه‌هايي طراحي شد. در گام بعدي پرسشنامه طراحي‌‌شده توسط كشاورزان تكميل گرديد. در اين تحقيق به‌منظور تحليل متغير‌هاي غير‌قابل مشاهده‌‌‌ي نگرش، هنجار ذهني، كنترل درك رفتاري، هنجار‌‌هاي اخلاقي و ريسك درك شده كه به‌طور غيرمستقيم توسط سؤالات يا شاخص‌ها سنجش مي‌شوند از معادلات ساختاري به روش حداقل مربعات جزئي استفاده شده است. مدل‌سازي معادلات ساختاري از دو ركن تشكيل‌شده است: يك مدل ساختاري كه ساختار بين متغيرهاي پنهان را نشان مي‌دهد و يك مدل سنجش و اندازه‌گيري كه ساختار و رابطه بين متغيرهاي پنهان و متغيرهاي مشاهده‌شده را مشخص مي‌كند. در اين تحقيق با استفاده از روش مدل‌‌سازي معادلات ساختاري به روش حداقل مربعات جزئي به تحليل مدل در دو مرحله پرداخته شد. در مرحله اول به‌منظور اطمينان از برازش كافي و مناسب مدل سنجش سازنده از روايي همگرايي سازه سازنده، هم خطي سنجه‌‌ها، بررسي اهميت نسبي و اهميت مطلق سنجه‌‌ها و ارزيابي معناداري آن‌‌ها استفاده شد. پس از اطمينان از برازش مناسب و كافي مدل سنجش در مرحله بعد به ارزيابي مدل ساختاري پرداخته شد. ارزيابي مدل ساختاري با استفاده از ارزيابي هم‌‌خطي سازه‌‌ها، ضريب مسير، ضريب تعيين و بررسي ارتباط پيشين انجام شد. در اين تحقيق ضريب تعيين كه به‌عنوان معياري براي سنجش قدرت پيش‌‌بيني مدل به كار مي‌‌رود در متغيرهاي پنهان درون‌‌زاي تمايل و رفتار به ترتيب برابر 653/0 و 820/0 به دست آمد، درنتيجه مدل از قدرت پيش‌بيني كافي بر‌خوردار و قابل‌قبول است. سپس در گام بعدي ارتباط پيش‌‌بيني مدل در سازه‌‌هاي درون‌‌زا محاسبه شد. با توجه به محاسبات انجام‌شده مقدار اين ضريب در دو متغير درون‌‌زاي تمايل و رفتار به ترتيب 499/0 و 799/0 به دست آمد كه حاكي از قدرت بالاي مدل در پيش‌‌بيني مي‌‌باشد. پس از اطمينان از برازش مناسب مدل سنجش و ارزيابي مدل ساختاري، ضرايب مسير كه بيانگر ميزان اهميت نسبي هر سازه برون‌‌زا بر سازه تمايل مي‌‌باشند، مشخص شد. اين ضرايب مسير وزن‌‌هاي استفاده‌شده در تئوري رفتار برنامه‌‌ريزي‌‌شده گسترش‌‌يافته مي‌‌باشند. ضرايب مسير براي سازه‌‌هاي محرك برون‌‌زاي نگرش، كنترل درك رفتاري، هنجارهاي ذهني، هنجارهاي اخلاقي و ريسك درك شده در محدوده لنجانات به ترتيب برابر 121/0-، 211/0-، 236/0، 173/0 و 316/0 به دست آمد. با استفاده از اين ضرايب مسير ميزان تمايل و رفتار كشاورزان محاسبه شد. همچنين با بررسي اثرات كل مشخص شد كه كنترل درك رفتاري و ريسك درك شده قوي‌‌ترين اثر كل را بر رفتار كشاورز دارند.

215160

مهندسي و مديريت منابع آب

مهندسي عمران

دانشگاه صنعتي اصفهان

محمد حسين گل محمدي، رامتين معيني

آزاده احمدي