بررسي فراواني پليمورفيسم rs505151 ژن PCSK9 و سطح سرمي پروتئين آن در افراد مبتلابه كبد چرب غيرالكلي استان كردستان

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

بيوشيمي باليني

مقدمه: بيماري كبد چرب غيرالكلي درنتيجه استئاتوز چربي (حفظ غيرعادي چربي‌ها داخل سلول) ايجاد مي‌شود كه نشان‌دهنده اختلال درروند عادي سنتز و حذف چربي خون (TG ) دارد. در بيماران NAFLD؛ كبد بيماران، چند فاكتور آتروژنيك مانند سايتوكاين و ليپوپروتئين‌هاي بد توليد مي‌كند. به‌اين‌ترتيب كبد چرب با افزايش سطح سرمي LDL و TG به همراه كاهش HDL كه نشان‌دهنده‌ي خطري براي پيشرفت بيماري CVD است به همراه است. PCSK9 يك پروتئين آنزيمي (مبدل پروپروتئين) از خانواده سرين پروتئاز است كه نقش مهمي در تنظيم گيرنده‌ي كلسترول با چگالي كم (LDL) و درنتيجه تنظيم غلظت اين نوع كلسترول دارد. سطح PCSK9 بر ليپوپروتئين‌هاي پلاسما از طريق تحريك ليپوژنز كبدي اثر مي‌گذارد. مطالعات نشان داده‌اند بيان LDL-R با تغييرات بيان PCSK9 در ارتباط است. ازآنجاكه سطح زياد PCSK9 در كبد و جريان خون منجر به افزايش چربي در ماهيچه، كبد و همچنين منجر به افزايش ذخيره انرژي چربي و اسيد چرب كبدي و ازدياد در ترشح تري گليسيريد مي‌شود كه مجموعاً نشانگر مشاركت PCSK9 در پاتوژنيسته افراد مبتلابه بيماري NAFLD است. از طرفي تأثير پليمورفيسم هاي PCSK9 (R46L,1474V,E670G) بر سطح ليپيدهاي پلاسما بدين گونه است كه پلي‌مورفيسم هاي PCSK9 (R46L,1474V,E670G) ممكن است ريسك فاكتور ژنتيكي براي بيماري قلبي عروقي باشد. هدف از اين مطالعه بررسي فراواني پلي‌مورفيسم rs505151 مربوط به ژن PCSK9 در بيماران مبتلابه NAFLD و همچنين بررسي ميزان سرمي PCSK9 است. مواد و روش‌ها: تعداد 160 نفر (110 نفر بيمار مبتلابه NAFLD و 50 نفر گروه كنترل) با تشخيص پزشك فوق متخصص تأييد و وارد مطالعه شدند. از اين افراد 5 ميلي‌ليتر خون‌گرفته شد كه 2 ميلي از آن خون براي استخراج DNA و 3 ميلي از آن را براي جداسازي سرم به‌منظور بررسي تست-هاي آزمايشگاهي، (TG), (TC )¬¬ (HDL)، (LDL)، (ALT ), (AST )، براي هر دو گروه انجام شد. ژنوتايپينگ پلي‌مورفيسم موردنظر به روش RFLP-PCR و ارزيابي سطح سرمي پروتئين PCSK9 توسط كيت الايزا انجام شد. سپس داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار spss و آزمون‌هاي آماري ارزيابي شدند. يافته¬ها: فراواني ژنوتيپ موتانت (AG) در بيماران NAFLD ميزان 17.2% درصد بود در حالي كه در گروه كنترل اين فراواني ميزان 10% بود اما اختلاف معني‌داري ديده نشد (p = 0.33). سطح سرمي PCSK9 در بيماران نسبت به گروه كنترل افزايش‌يافته بود اما اختلاف معني‌دار ديده نشد p = 0.927)). ميانگين متغيرهاي كلسترول تام (TC)، LDL، توده وزن بدني (BMI) و آنزيم كبدي (ALT) در افراد داراي ژنوتيپ هتروزيگوت موتانت (AG) افزايش معناداري به نسبت افراد با ژنوتيپ (AA) داشته است (p-value<0.05). سطح سرمي PCSK9 با سن افراد شركت‌كننده در مطالعه ارتباط معناداري نشان داد (p -value 0.009). نتيجه‌گيري: در مطالعه حاضر مطابق با مطالعات قبلي ميزان سرمي PCSK9 و فراواني ژنوتيپ AG در بيماران NAFLD نسبت به گروه كنترل بالاتر بود اما نتايج به دست آمده معني‌دار نبود كه مي‌تواند ناشي از كوچك بودن حجم نمونه، مراحل مختلف بيماري و همچنين اختلاف درروش‌هاي بررسي متغيرهاي مربوطه باشد. علاوه بر آن در اين مطالعه مشخص شد كه سطح سرمي LDL، كلسترول تام در بيماران با ژنوتيپ AG به‌صورت معنادار در ارتباط است كه مي‌تواند نشان‌دهنده ارتباط اين ژنوتيپ با افزايش پروفايل ليپيدي در اين بيماران باشد. كلمات كليدي: كبد چرب غيرالكلي؛ PCSK9؛ LDL

215214

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

بيوشيمي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشکي کردستان

نريمان مرادي، زكريا وهاب زاده