رويكرد نظريه بازي جهت تصميم گيري در يك زنجيره تأمين انرژي شامل دولت، شبكه اصلي و مشتريان با درنظر گرفتن تجارت همتا به همتا

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي صنايع

كارشناسي ارشد

امروزه توجه به مسائل زيست محيطي و رويه‌هاي دوستدار محيط زيست جهت بقا و پايداري كره زمين اهميت زيادي يافته است. بر همين مبنا پژوهش‌هاي مختلفي در اين زمينه متمركز شده‌اند. يكي از اين مسائل، اهميت يافتن زنجيره تأمين انرژي جهت رفع نياز‌هاي روز افزون بشر است. بر همين مبنا در زنجيره تأمين انرژي، به دنبال ايجاد سيستمي خواهيم بود كه بتوان در آن توليد، انتقال و مصرف انرژي مطابق با اصول پايداري زيست محيطي انجام گيرد. پايداري زيست محيطي به اين معنا است كه به گونه‌اي از منابع طبيعي استفاده گردد كه نسل‌هاي آينده نيز به صورت برابر و يا بهتر از نسل كنوني از اين منابع بهره برند. تجارت همتا به همتا به عنوان تكنيكي از مديريت انرژي در اين زمينه مطرح گرديده، كه با حذف واسطه و مبادله مستقيم انرژي از سمت تقاضا اتفاق خواهد افتاد. تمركز اين پژوهش نيز بر انجام تجارت همتا به همتا و نقش دولت به عنوان عامل مشوق است. عوامل اصلي درنظر گرفته شده در اين پژوهش فروشنده به عنوان مشتركي با منابع توليد انرژي تجديدپذير، خريدار به عنوان مشتركي با تقاضاي انرژي، شبكه اصلي به عنوان متعادل كننده عرضه و تقاضا و در آخر دولت عامل مشوق تجارت درنظر گرفته شده است. بر خلاف پژوهش‌هاي پيشين كه دسته‌اي از خريداران و فروشندگان را در روند تعريف مسئله درنظر گرفته‌اند، در اين پژوهش يك مشتري و يك خريدار خواهيم داشت. در اين حالت استراتژي خريدار به صورت خريد از فروشنده و خريد از شبكه اصلي خواهد بود. بايد در نظر داشت به دليل اينكه اگر بين دو كانال توزيع فقط تمايز در قيمت ارائه شده به مصرف‌كننده باشد، بنابراين مصرف‌كننده تقاضاي خود را از كانالي دريافت مي‌كند كه قيمت كمتري داشته باشد. در اين حالت، خريدار تا آنجايي كه تقاضا داشته باشد و همچنين با توجه به ميزان مازاد فروشنده، بنابراين نياز خود را از فروشنده تأمين مي‌نمايد، اما نمي‌توان گفت چه مقدار از تقاضاي آن از فروشنده و چه مقدار از تقاضاي آن از شبكه اصلي تأمين مي‌گردد. در واقع تحت اين حالت‌ها تقاضاي خريدار مي‌تواند متغير باشد، بنابراين موضوع سه مورد كلي از مسئله اصلي تعريف گرديده است. مورد يك، بيانگر حالتي است كه مازاد بر مصرف انرژي فروشنده از حد بالاي تقاضاي خريدار بيشتر باشد. مورد دوم، حالتي را در برخواهد گرفت كه مازاد بر مصرف انرژي فروشنده از حد پايين تقاضاي خريدار كمتر باشد، و مورد سوم نيز حالتي است كه مازاد بر مصرف انرژي فروشنده بين حد بالا و پايين تقاضاي خريدار باشد. جهت حل مسئله از رويكرد نظريه بازي و ساختار استكلبرگ به رهبري دولت استفاده شده است. ساختار رويكرد حل مسئله به اين صورت است كه ابتدا قدرت بالاتر (دولت) به اتخاذ تصميمات خود در ارائه سوبسيد به فروشنده و خريدار مي‌پردازد. پس از آن شبكه اصلي به عنوان پيرو دولت و رهبر فروشنده به تعيين قيمت فروش و خريد انرژي خواهد پرداخت و در سطح آخر نيز فروشنده با توجه به تصميمات اتخاذ شده توسط دولت و شبكه اصلي قيمت فروش به صورت همتا به همتا را تعيين خواهد نمود. در ادامه روند حل مسئله با توجه به اين موضوع كه تقاضاي خريدار و انتخاب استراتژي آن به صورت خريد از شبكه و يا خريد از فروشنده وابسته به روند قيمت‌ها و متغير است، چهار سناريو مختلف جهت تحليل روابط و پاسخ به سوال پژوهشي «نقش دولت به عنوان مشوق در تجارت همتا به همتا» درنظر گرفته شده است. سناريو يك به اين صورت است كه دولت از فروشنده و خريدار به صورت همزمان حمايت نمايد. سناريو دوم، حمايت دولت فقط از فروشنده باشد. سناريو سوم، دولت فقط از خريدار حمايت كند، و سناريو چهارم، دولت از هيچ يك از اعضا حمايت ننمايد.

215365

لجستيك و زنجيره تأمين

مهندسي صنايع و سيستم ها

دانشگاه صنعتي اصفهان

حامد جعفري

محمد امين لطيفي، رضا حجازي طاقانكي

مرتضي راستي برزكي