تكميل كالاي جين با محصولات مراقبت از پوست

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي نساجي

كارشناسي ارشد

منسوجات جين در تمامي كشورها، سنين مختلف و طبقات اجتماعي محبوبيت داشته و استفاده مي‌شوند. توليد اين منسوجات با مجموعه‌اي از خواص كاربردي به‌عنوان منسوجات جين آرايشي مراقبت از پوست، مي‌تواند سبب بهبود كيفيت و استفاده گسترده و كارآمد از اين منسوجات شود. در اين پژوهش به‌منظور ايجاد خواص مرطوب‌كنندگي، ضد پيري، آنتي‌اكسيدان و بهبود قابليت ارتجاعي و كششي پوست، از سه نوع ميكرو كپسول حاوي آلوئه‌ورا، ويتامين E و كلاژن استفاده شد. همچنين به جهت پوشش‌دهي ميكرو كپسول‌ها به سطح كالاي جين از بيندر مناسبي بر پايه پلي‌وينيل استات اكريلات با خاصيت ايمن بودن براي پوست استفاده شد. روش‌هاي گوناگوني جهت تكميل آرايشي مراقبت از پوست منسوجات وجود دارد كه از بين روش‌هاي مختلف، دو روش تكميل پد و اسپري بسيار كاربردي و رايج‌ هستند؛ بنابراين، انتخاب بهترين روش جهت تكميل آرايشي مراقبت از پوست كالاي جين نيز به‌عنوان هدفي ديگري از اين پژوهش شناخته شد. در ادامه به‌منظور پوشش‌دهي ميكرو كپسول‌هاي حاوي مواد فعال بر روي سطح منسوجات جين، از دو روش پد - خشك - پخت و اسپري - خشك - پخت استفاده شد. جهت انجام فرايند تكميل آرايشي مراقبت از پوست بر روي منسوجات جين، در صورت نياز ابتدا لازم است پيش عملياتي مانند شستشو اوليه به جهت خروج ناخالصي‌ها و بهبود قابليت جذب مواد تكميلي انجام شود. بنابراين، چون اين تكميل قرار است بر روي كالاي جين دوخته شده انجام شود، ابتدا لازم است قبل از آن يك مرحله آماده‌سازي انجام شود كه از جذب مواد روي سطح پارچه اطمينان حاصل كرد. سپس با انجام فرايند تكميل پد و اسپري بر روي پارچه و كالاي جين و بارگذاري ميكرو كپسول‌هاي حاوي مواد فعال، كليه نمونه‌ها در دستگاه استنتر تحت عمليات خشك و پخت قرار گرفتند تا ميكرو كپسول‌ها بر روي سطح منسوج تثبيت شوند. در نهايت به جهت اثبات حضور ميكرو كپسول‌هاي حاوي مواد فعال بر روي سطح منسوجات جين از آزمون‌هايي از جمله وزن‌سنجي، بررسي مورفولوژي سطح كالا با استفاده از ميكروسكوپ الكتروني روبشي، ميكروسكوپ الكتروني روبشي گسيل ميداني و بررسي طيف FTIR نمونه‌هاي تكميل شده، انجام گرفت. همچنين جهت بررسي و مقايسه نمونه‌هاي جين تكميل شده با استفاده از دو روش تكميل پد و اسپري و انتخاب بهترين روش تكميل و همچنين بررسي خواص فيزيكي منسوج پس از انجام فرايند تكميل، آزمون‌هايي از جمله اندازه‌گيري ضخامت، بررسي ثبات سايشي و شستشويي، اندازه‌گيري ميزان نفوذپذيري هوا، بررسي ميزان تغيير رنگ و اندازه‌گيري طول، سختي و مدول خمشي منسوجات جين انجام شد. در گام بعدي رفتار رهايشي ميكرو كپسول‌هاي حاوي مواد فعال از سطح كالاي جين موردمطالعه قرار گرفت. بر اساس نتايج حاصل از درصد افزايش وزن كالاي جين تكميل شده و مطابق نتايج به‌دست‌آمده از آزمون‌هاي SEM، FESEM و FTIR مشخص شد كه پس از انجام فرايند تكميل، ميكرو كپسول‌هاي حاوي مواد فعال به‌خوبي بر روي سطح كالاي جين تثبيت شده‌اند. همچنين آزمون‌هاي ثبات سايشي و شستشويي نشان داد كه مقدار بيندر مورداستفاده جهت ايجاد ثبات كافي ميكرو كپسول‌هاي حاوي مواد فعال مناسب بوده است. از نتايج آزمون نفوذپذيري هوا مشخص گرديد كه نمونه‌هاي تكميل شده داراي خواص راحتي و تنفس‌پذيري قابل قبولي هستند. همچنين با بررسي خواص خمشي نمونه‌هاي تكميل شده مشخص شد كه تكميل آرايشي مراقبت از پوست كالاي جين سبب افزايش معني‌داري در طول، سختي و مدول خمشي و همچنين ضخامت كالا مي‌شود. از طرفي نتايج حاصل از دو روش تكميل پد و اسپري نشان داد كه روش تكميل اسپري مي‌تواند بر روي كالاي جين انجام شود، خواص ثباتي مناسبي را ايجاد كند، تغييري در رنگ كالاي تكميل شده به وجود نياورد و رهايش كنترل شده و تدريجي از ميكرو كپسول‌ها را ارائه دهد.

215428

شيمي نساجي و رنگ

مهندسي نساجي

دانشگاه صنعتي اصفهان

فرزانه علي حسيني

حسين توانايي، زهرا طالبي مزرعه شاهي

اكبر خدامي