بررسي اثر تنظيم كننده¬هاي رشد گياهي بر رويان¬زايي بدني گياه سرخارگل (Echinacea purpurea L.)

علوم و مهندسي باغباني گرايش گياهان زينتي

10/10/2020 12:00:00 AM

(فارسي) گياه سرخارگل (Echinacea purpurea (L.) Moench) گونه گياهي ارزشمند با خواص دارويي و زينتي فراوان مي¬باشد، كه در سرتاسر دنيا مورد توجه و كشت و كار قرار مي گيرد. در پژوهش حاضر القاي كالوس رويان¬زا با استفاده از تركيبات مختلف تنظيم كننده¬هاي رشدي شامل بنزيل آدنين (BA) در سه سطح (3، 4، 5 ميلي¬گرم در ليتر)، نفتالين استيك اسيد (NAA) در سه سطح (1/0، 2/0 و 5/0 ميلي¬گرم در ليتر)، همراه و يا بدون زغال فعال (يك ميلي¬گرم در ليتر)، شيره¬ نارگيل (50 ميلي¬ليتر در ليتر) و كازئين-هيدروليزات (50 ميلي¬گرم در ليتر) در ريزنمونه¬هاي برگ گياه در محيط كشت MS در قالب طرح كاملا تصادفي در سه تكرار مورد بررسي قرار گرفت. ميزان پروتئين و فعاليت آنزيم¬هاي كاتالاز و پراكسيداز در هفته چهارم كشت كالوس رويان¬زا و در هفته هشتم كالوس¬هاي اندام¬زا و تمايزنيافته مورد بررسي قرار گرفت. همچنين مطالعات هيستولوژيك در كالوس¬هاي رويان¬زا انجام شد. رويان¬زايي با توليد كالوس به-صورت غيرمستقيم اتفاق افتاد. كالوس¬ها به سه صورت تمايزنيافته، رويان¬زا و اندام¬زا مشاهده شدند. كالوس¬هاي رويان¬زا به رنگ سبز تيره، منسجم و با رشد سريع¬تر بودند. بيشترين رويان¬زايي كالوس¬ها (100 درصد) و نيز باززايي رويان (توليد گياهچه) در تيمارهاي تركيب BA و NAA همراه با زغال فعال، شيره نارگيل و كازئين هيدروليزات حاصل شد. در حالي¬كه تيمارهاي تركيبي تنظيم كننده¬هاي رشد، اما بدون استفاده از شيره نارگيل و كازئين هيدروليزات، موفق به توليد رويان بدني نشدند. بيشترين ميزان باززايي (توليد برگ) (3/43 عدد) در تيمار تركيبي سه ميلي¬گرم در ليتر BA+1/0 ميلي¬گرم در ليتر NAA+يك ميلي¬گرم در ليتر زغال ¬فعال+50 ميلي¬ليتر در ليتر شيره نارگيل+50 ميلي¬گرم در ليتر كازئين ¬هيدروليزات مشاهده شد. بر اساس نتايج حاصله با افزايش غلظت BA و NAA ميزان پروتئين، فعاليت آنزيم پراكسيداز و كاتالاز كالوس¬ها به¬طور معني¬داري افزايش يافت. بيشترين مقدار پروتئين، فعاليت آنزيم پراكسيداز و كاتالاز (به ترتيب با OD/Min/mg.protien 02/2، 79/1 و 62/6) در در تيمار تركيبي پنج ميلي¬گرم در ليتر BA+5/0 ميلي¬گرم در ليتر NAA+يك ميلي¬گرم در ليتر زغال ¬فعال+50 ميلي¬ليتر در ليتر شيره نارگيل+50 ميلي¬گرم در ليتر كازئين ¬هيدروليزات حاصل شد. مطالعات هيستولوژيك، رويان¬زايي بدني در گياه سرخارگل را تاييد نمود. به¬طور كلي مشخص شد كه رويان¬زايي بدني سرخارگل، در سطوح بالاي BA و NAA همراه با شيره¬نارگيل و كازئين ¬هيدروليزات صورت مي¬گيرد.

215595

دانشگاه اردکان

دهستاني اردكاني مريم