راهبردهاي حفاظت از هوبره آسيايي (Chlamydotis macqueenii) در جنوب استان كرمان

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

منابع طبيعي

كارشناسي ارشد

يكي از اهداف اصلي حفاظت، حفظ تنوع زيستي است. مناطق تحت حفاظت به عنوان آخرين سنگرهاي حفظ تنوع زيستي از اهميت زيادي برخوردارند و براي حفاظت بهتر نياز به برنامه‌ريزي و مديريت راهبردي براي دستيابي به اولويت‌هاي اجرايي دارند. هدف از اين تحقيق تدوين راهبردهاي حفاظت از هوبره آسيايي (Chlamydotis macqueenii) به عنوان يكي از گونه‌هاي آسيب‌پذير در جنوب كرمان است كه ضمن تعيين وضع موجود منطقه، ماموريت‌ها و افق‌هاي پيش‌روي آن نيز مشخص شد. به منظور انجام اين تحقيق پرسش‌نامه تدوين و در اختيار كارشناسان منطقه قرار گرفت و با استفاده از روش برنامه‌ريزي راهبردي (SWOT) نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهديد‌ها در منطقه شناسايي شد و ماتريس ارزيابي عوامل داخلي، ماتريس ارزيابي عوامل خارجي و ماتريس IE رسم گرديد. نتايج حاصل از ماتريس عوامل داخلي نشان داد كه مهم‌ترين نقطه قوت، موقعيت جغرافيايي منطقه و نقش ارتباط دهنده آن براي مهاجرت گونه و مهم‌ترين نقطه ضعف، خشكسالي پي در پي و نبود منابع آبي كافي در جنوب كرمان و تخريب پوشش‌گياهي در منطقه شناسايي شدند. نتايج ارزيابي ماتريس عوامل خارجي، اجراي برنامه هاي آموزشي و فرهنگي براي آگاهي مردم در مورد گونه و غير قانوني بودن شكار آن و حفاظت موثرتر جهت جلوگيري از تخريب پوشش گياهي و شكار غير مجاز هوبره به عنوان مهم‌ترين فرصت و شكار غيرمجاز، زنده‌گيري و قاچاق هوبره و فقر فرهنگي و اقتصادي مردم جنوب كرمان و در نتيجه روي آوردن به قاچاق گونه به عنوان مهم‌ترين عوامل تهديد كننده شناسايي شدند. ماتريس برنامه‌ريزي راهبردي كمي (QSPM) نيز با استفاده از روش پرسش‌نامه انجام و مهم‌ترين راهبرد از ميان راهبردهاي تعيين‌‌شده مشخص شد. نتايج اين ماتريس نشان داد كه راهبرد‌هاي توجه كافي مسئولين به منطقه به عنوان يكي از مهم‌ترين زيستگاه‌هاي هوبره در استان با امتياز 94/4، آگاهي رساندن به مردم محلي در مورد موقعيت منطقه به عنوان زيستگاه مهم گونه‌هاي در خطر انقراض و همچنين ارزش گونه هوبره با امتياز 81/4، انجام مطالعات و پروژه‌هاي تحقيقاتي پيرامون قابليت‌ها و پتانسيل‌هاي منطقه، گونه‌هاي نادر و شاخص منطقه با امتياز 31/4 ، معرفي گونه هوبره آسيايي و همچنين گونه‌هاي نادر و با ارزش منطقه به مردم محلي جهت ايجاد انگيزه براي حفاظت از منطقه با امتياز 11/4 و افزايش امنيت در منطقه براي جلوگيري از تردد قاچاقچيان سوخت‌بر و غيره با امتياز 05/4 به عنوان مهم‌ترين راهبردها تعيين شدند.

216088

علوم و مهندسي محيط زيست(مديريت و حفاظت تنوع زيستي)

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان

محمود رضا همامي

محسن احمدي

منصوره ملكيان