بررسي روند فرسايش بادي با استفاده از شاخص توفان گرد و غبار در ايران

مديريت و كنترل بيابان

10/21/2020 12:00:00 AM

توفان هاي گرد و غبار يكي از مهم ترين چالش هاي زيست محيطي دنياي امروز هستند كه هر ساله خسارات زيادي را در مناطق خشك و نيمه خشك ايران به بار مي¬آورند. بنابراين شناسايي روند تغييرات زماني و مكاني اين وقايع در اين مناطق از اهميت ويژه اي برخوردار است. بر اين اساس، در اين مطالعه به بررسي روند تغييرات شاخص توفان گرد و غبار (DSI) در ايران مركزي طي سال¬هاي 2000 تا 2018 پرداخته شد. بدين منظور از داده هاي ساعتي سرعت باد و كد پديده هاي گردوغبار مربوط به ايستگاه هاي سينوپتيك واقع در ايران استفاده شد. پس از محاسبه شاخص توفان گردوغبار در مقياس هاي زماني مختلف براي ايستگاه هاي مطالعاتي، روند تغييرات اين شاخص با استفاده از آزمون من كندال بررسي شد. يافته هاي اين پژوهش نشان داد كه كمترين مقدار DSI در دوره مطالعاتي متعلق به ايستگا‌ه‌هاي خرم دره، آوج، خرم آباد، ‌سمنان، بافت،‌ زنجان، ميانه، سقز،‌ شاهرود و ايلام بوده است. در مقابل بيشترين مقدار DSI براي ايستگاه‌هاي زابل،‌ كنارك، ‌سرخس، زاهدان، ايرانشهر،‌ كرمان، ‌نهبندان، يزد، بيرجند و اردبيل به دست آمد. نتايج تحليل روند نشان داد كه ايستگاه¬هاي داراي روند مثبت عمدتا در نيمه شرقي و در برخي از مناطق غربي ايران پراكنده شده اند. در ميان ايستگاه هاي مطالعاتي، ايستگاه-هاي تربت حيدريه و يزد روند مثبت معنادار و ايستگاه¬هاي مروه تپه و كنارك روند منفي معنادار در اغلب بازه هاي زماني مطالعاتي نشان دادند. همچنين يافته هاي ما نشان داد كه ايستگاه هاي داراي روند تغييرات منفي پراكنش منظمي در ايران نداشته اند اما عمدتا اين نوع تغييرات روند در ايستگاه¬هاي تبريز، مراغه، منجيل،‌ اليگودرز، شهركرد، بم، كنارك، چابهار، ايرانشهر، نهبندان، بجنورد و مروه تپه مشاهده شد.

218082

دانشگاه اردکان

روستائي صدرآبادي فاطمه Roustaei Sadraabadi Fatemeh