بررسي برخي صفات رويشي و زايشي شش رقم و ژنوتيپ اميدبخش”به“ (Cydonia oblonga Mill.) در شرايط اقليمي اصفهان (مباركه)

علوم و مهندسي باغباني گرايش درختان ميوه

10/11/2022 12:00:00 AM

شناسايي و تمايز ارقام و ژنوتيپ¬هاي درخت "به" با توجه به شباهت زياد بين ژنوتيپ‌هاي گونه در مقايسه با ديگر اعضاي زير تيره دانه‌داران، از دشواري بيشتري برخودار است. اين پژوهش به منظور شناسايي تفاوت ارقام و ژنوتيپ‌هاي"به"مورد مطالعه از نظر صفات مورفولوژيكي و با هدف انتخاب صفات مهم در زمينه تمايز و تفكيك اين ارقام و ژنوتيپ¬ها از يكديگر و معرفي ژنوتيپ سازگار با شرايط اقليمي شهرستان مباركه اصفهان انجام شد. براي اين منظور شش رقم و ژنوتيپ"به"(بهتا، ويدوجا، KVD2، NB1، NB4 و اصفهان) مورد بررسي قرار گرفت و با توجه به اهميت ارزيابي¬هاي صفات رويشي و زايشي در برنامه تمايز و تفكيك ارقام"به"در نهايت 22 صفت كيفي براساس دستورالعمل آزمون‌هاي تمايز، يكنواختي و پايداري مورد بررسي قرار گرفت. خصوصيات مورفولوژيكي و كيفي شامل صفات مربوط به خصوصيات برگ مانند زاويه پهنك برگ نسبت به ساقه، طول پهنك برگ، عرض پهنك برگ، شكل پهنك برگ، زاويه انتهاي پهنك برگ به جز نوك، كركدار بودن سطح پهنك برگ، خصوصيات ميوه مانند اندازه ميوه، شكل كلي ميوه در برش طولي و تقارن در برش طولي ميوه، گردن ميوه، طول گردن ميوه، رنگ پوست بدون كرك ميوه، رنگ گوشت ميوه، طعم ميوه، بافت ميوه، ميزان كرك ميوه نارس، رنگ كرك ميوه نارس، آبداري ميوه، خصوصيات مورفولوژيكي درخت شامل محيط تنه، ارتفاع درخت، عرض گسترش تاج، طول ميان¬گره و قطر شاخه و ويژگي¬هاي بيوشيميايي مانند ميزان پكتين، حجم آب¬ميوه، pH، فنول كل، ظرفيت آنتي‌اكسيداني، سفتي ميوه، مواد جامد محلول، اسيد قابل تيتر و شاخص طعم بود. نتايج حاصل بيانگر وجود تنوع قابل توجه در كليه اندام¬هاي گياهي و شكل عمومي درخت بود ليكن شناسايي و تمايز ژنوتيپ¬ها نياز به استفاده از مجموعه¬اي از صفات متمايز كننده داشت. در اين بين صفات اندازه و شكل ميوه، اندازه حفره انتهايي، رنگ ميوه، بافت ميوه، آبداري ميوه، شكل پهنك برگ، ارتفاع درخت، عرض گسترش تاج و عادت رشد، قدرت رشد و تراكم شاخه از اهميت بيشتري برخوردار بودند و مي¬تواند در تمايز ژنوتيپ¬ها نقشي اساسي داشته باشند. همچنين صفاتي مانند محيط تنه، ارتفاع درخت، سفتي ميوه، مواد جامد محلول، در ارقام بهتا، اصفهان و NB4 تفاوت بارزي نسبت به ساير ارقام داشت. ميزان اسيديته و فنول كمتري در ميوه اين ارقام و ژنوتيپ¬ها، مشاهده گرديد. در بين ژنوتيپ¬ها، برترين صفات ميوه و عادت رشد در رقم بهتا، اصفهان و NB4 مشاهده شد و ژنوتيپ¬هاي KVD2 و NB1 از خصوصيات كيفي ميوه نسبتا كمتري برخوردار بودند. بر اساس نتايج مشخص گرديد ارقام و ژنوتيپ¬هاي بهتا، اصفهان و NB4 و ويدوجا مناسب اقليم مباركه اصفهان مي‌باشند.

218533

دانشگاه اردکان

جعفري اعظم jafari azam