تعيين مقدار تركيبات فنولي و بررسي اثر آنتي باكتريال عصاره تام و فركشن هاي ميوه تمشك خزري

رشت

بروز مقاومت‌هاي دارويي عليه داروهاي ضد ميكروبي شيميايي، سبب شده است كه در سال‌هاي اخير به استفاده از گياهان دارويي در درمان عفونت‌ها توجه زيادي شود. گياه تمشك خزري (Rubus Hyrcanus Juz) يكي از گونه هاي متعلق به خانواده Rosaceae مي باشد كه در شمال ايران يافت مي شود. در اين مطالعه، از ميوه اين گياه عصاره تام و فركشن هاي مختلف تهيه شد و بعد از بررسي هاي فيتوشيميايي، خواص ضد باكتريايي آنها مورد بررسي قرار گرفت. ميوه گياه R. hyrcanusاز محل رويش در سايت دانشكده داروسازي گيلان در تابستان سال 1400 جمع آوري شد. از بخشي از ميوه گياه به روش پركولاسيون عصاره گيري انجام شد و از بخشي ديگر مستقيم فركشن هاي هگزاني، اتيل استاتي، متانولي و آبي تهيه شد. تست هاي كيفي فيتوشيميايي به منظور بررسي حضور مواد موثره فلاونوئيد، تانن، استروئيد و تري ترپن هاي گليكوزيدي و آلكالوئيدي انجام شد. سپس به تعيين مقدار تركيبات فنول، فلاونوئيد و آنتوسيانين پرداخته شد. همچنين اثر ضد باكتري عصاره تام و فركشن هاي تهيه شده بر باكتري هاي E. coli، S. aureus، P. aueruginosa و B. subtilis به روش انتشار ديسك و اندازه گيري حداقل غلظت مهاري (MIC) و حداقل غلظت كشندگي (MBC) مورد بررسي قرار گرفت. نتايج تست هاي كمي نشان داد كه بيشترين ميزان تركيبات فلاونوييدي در عصاره تام و فركشن اتيل استاتي گزارش شد. تركيبات آنتوسيانيني در عصاره تام و فركشن متانولي گزارش شد ولي ساير فركشن ها فاقد اين دسته از مواد بودند. در اين مطالعه مقدار فنول تام موجود در عصاره تام و ساير فركشن هاي بدست آمده در بازه 46/19 تا 16/35 ميكروگرم فنول بر حسب گاليك اسيد در هر ميلي گرم عصاره خشك بود. بيشترين مقدار فنول تام بدست آمده از گياه مربوط به فركشن اتيل استاتي بود. طبق نتايج حاصل از مطالعه ي حاضر مقدار آنتوسيانين در عصاره تام و فركشن متانولي به ترتيب برابر 01/9 و 19/4 ميليگرم آنتوسيانين مونومريك در گرم عصاره خشك بود. همچنين نتايج تعيين مقدار تركيبات فلاونوئيدي نشان داد كه بيشترين ميزان تركيبات فلاونوئيدي در فركشن اتيل استاتي به ميزان 60/10 ميكروگرم كوئرستين در ميلي گرم عصاره خشك و كمترين ميزان اين دسته از تركيبات در فركشن آبي (95/1 ميكروگرم كوئرستين در ميلي گرم عصاره خشك) بود. نتايج تست حداقل غلظت مهاري (MIC) نشان داد كه بيشترين اثر ضد باكتري مربوط به فركشن اتيل استاتي ميوه با MIC 7/18 ميلي گرم در ميلي ليتر عليه باكتري Staphylococcus aureus بود در حالي كه ساير فركشن ها اثري از خود نشان ندادند. همچنين فركشن اتيل استاتي و عصاره تام ميوه به ترتيب با MIC 7/4 و 4/9 ميلي گرم در ميلي ليتر بر روي باكتري Bacillus subtilis اثر داشتند و ساير فركشن ها فاقد اثر ضد باكتري بودند. عصاره تام و فركشن هاي تهيه شده بر روي دو باكتري گرم منفي Escherichia coli و Pseudomonas aeruginosa موثر نبودند. همچنين نتايج بررسي حداقل غلظت كشندگي (MBC) نشان داد كه بهترين قدرت كشندگي مربوط به فركشن اتيل استاتي با MBC 7/4 ميليگرم در ميلي ليتر بر روي باكتري B. subtilis مي باشد. نتيجه گيري: نتايج حاصل نشان داد كه فركشن اتيل استاتي ميوه گياه تمشك خزري داراي بيشترين ميزان تركيبات فنولي و فلاونوئيدي است و بهترين اثر آنتي باكتريال را بر باكتري S. aureus و B. subtilis از خود نشان ميدهد. هيچ يك از نمونه ها داراي اثر ضد ميكروبي بر روي باكتري هاي گرم منفي نبود و اين احتمال مطرح است كه تركيبات فلاونوئيدي در غلظت هاي بالاتري اثرات ضد باكتريايي بر عليه باكتري هاي گرم منفي از خود نشان ميدهند.

218594

علوم پزشكي گيلان