رديابي، شناسايي و انتقال ارتوتاسپوويروس ها و ويروس چروكيدگي قهوه اي ميوه گوجه فرنگي در فلفل دلمه اي گلخانه اي

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

فلفل‌دلمه‌اي ( (Capsicum annuum L.گياهي با ارزش اقتصادي بالا است و توسط ويروس‌هاي مختلفي آلوده مي‌شود. در بين ويروس‌هاي بيمارگر فلفل‌دلمه‌اي ، ارتوتاسپوويروس‌ها و توباموويروس‌ها از اهميت بيشتري برخوردار هستند. در سال‌هاي اخير علايم ويروسي بر روي فلفل‌دلمه‌اي مشابه علايم ايجاد شده توسط ارتوتاسپوويروس‌ها و توباموويروس‌ها شامل لكه‌هاي حلقوي سبزرد و بافت مرده بر روي برگ و ميوه و همچنين علايم موزاييك برگ و بدشكلي ميوه‌ها و ايجاد لكه‌هاي قهوه‌اي تا سياه رنگ بر روي آن‌ها در گلخانههاي موجود در استان اصفهان مشاهده شده‌است. به منظور شناسايي ارتوتاسپوويروس‌ها و ويروس چروكيدگي قهوه‌اي ميوه گوجه‌فرنگي tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV) از جنس Tobamovirus طي سال‌هاي 1401-1399 از گلخانه‌هاي فلفل‌دلمه‌اي در استان اصفهان با علايم ويروسي نمونه‌برداري انجام شد. از برگ‌ها و ميوه‌هاي فلفل‌دلمه‌اي، RNA كل به روش CTAB استخراج گرديد و در آزمون RT-PCR با استفاده از آغازگرهاي اختصاصي جنس ارتوتاسپوويروس‌ و توباموويروس‌، آغازگرهاي اختصاصي گونه‌هاي ويروس كلروز فلفل‌دلمه‌اي (CaCV)capsicum chlorosis virus ، ويروس نكروز جوانه بادام‌زميني groundnut bud necrosis virus (GBNV)، ويروس پژمردگي لكه‌اي گوجه‌فرنگي tomato spotted wilt virus (TSWV) و ToBRFV بررسي شدند. از نمونه‌هايي كه داراي علايم لكه‌هاي حلقوي سبزرد و بافت مرده بر روي برگ‌ها و ميوه‌ها بودند، قطعه مورد انتظار bp810 با جفت آغازگر اختصاصي جنس ارتوتاسپوويروس‌ها FJJ200274/FJJ200275 و جفت آغازگر اختصاصي TSWV، FJJ200274/FJJ200275 تكثير شد ولي قطعات مورد انتظار با جفت آغازگرهاي اختصاصي GBNV و CaCV در هيچكدام از نمونه‌ها تكثير نشدند. همچنين، در تعدادي از نمونه‌ها با علايم موزاييك و بدشكلي برگ‌ها و لكه‌هاي قهوه‌اي تا سياهرنگ بر روي ميوه در RT-PCR قطعات مورد انتظار جنس توباموويروس‌ و ToBRFV به ترتيب با جفت آغازگرهاي ToBamo-F/ToBamo-R و ToBRFV-F/ToBRFV-R با اندازه ها‌ي bp 750 و bp 560 تكثير شدند. قطعات تكثير شده با جفت آغازگرهاي اختصاصي TSWV و ToBRFV به صورت مستقيم توالي‌يابي شدند و در آزمون BLASTn داراي شباهت بالايي به ترتيب با ژن نوكلئوكپسيد جدايه‌هاي TSWV و ژن پليمراز جدايه هاي ToBRFV موجود در GenBank بودند. به منظور انجام مقايسه‌هاي مولكولي، تعداد چهار جدايه از TSWV و سه جدايه از ToBRFV جهت توالي‌يابي ارسال شدند. همرديف‌سازي چندتايي براساس توالي نوكلئوتيدي ژن نوكلئوكپسيد جدايه‌هاي TSWV و قسمتي از ژن پليمراز جدايه هاي ToBRFV با تعدادي از جدايه‌هاي موجود در GenBank با استفاده از نرم‌افزار DNAMAN 4.0 انجام شد. بر اساس نتايج حاصل از همرديف‌سازي، ميزان يكنواختي بين جدايه‌هاي ايراني TSWV، از 7/99% تا 100% و با جدايه‌هاي موجود در بانك ژن بيشتر از 7/96 % و بين جدايه‌هاي ايراني ToBRFV از 6/99% تا 8/99% و با جدايه‌هاي موجود در بانك ژن بيشتر از 6/99 % بود. رسم درخت تبارزايي بر اساس توالي نوكلئوتيدي ژن نوكلئوكپسيد جدايه‌هاي TSWV به روش Neighbor-Joining با 1000 بار تكرار با استفاده از نرم‌افزار DNAMAN 4.0 انجام شد. بر اين اساس همه جدايه‌هاي اين پژوهش در يك كلاد قرار گرفتند و بيشترين ارتباط را با جدايه‌ TSWV-VE427 از اسپانيا (DQ376185) داشتند. براي تعيين راندمان انتقال TSWV توسط لارو سن دوم و بالغين Frankliniella occidentalis از روش برگ‌هاي جدا شده اطلسي استفاده شد. راندمان انتقال اين ويروس توسط لاروهاي سن دوم و بالغين به ترتيب 33 و 5/42 درصد (65 درصد براي نرها و 30 درصد براي ماده‌ها) بدست آمد. رديابي ويروس TSWV در بدن بالغين F. occidentalis با استفاده از جفت آغازگر FJJ200274/FJJ200275 در دسته‌هاي ده‌تايي، سي‌تايي و پنجاه‌تايي تريپس انجام شد. باند مورد انتظار در تريپس‌هاي بالغ viruliferous تكثير شد ولي هيچ قطعه‌اي در تريپس‌هاي non-viruliferous تكثير نگرديد. با توجه به شيوع بالاي ويروس‌هاي TSWV و ToBRFV در گلخانه‌هاي فلفل‌دلمه‌اي لزوم مديريت بيماري با استفاده از روش‌هاي كارآمد از جمله ارقام مقاوم ضروي به نظر مي‌رسد.

219744

بيماري شناسي گياهي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان