تحليل روند تغييرات پوشش گياهي استان اصفهان در نيم قرن گذشته با استفاده از سري زماني داد‌ه‌هاي ماهواره‌اي

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي منابع طبيعي

كارشناسي ارشد

در طي زمان، عوامل محيط و انسان باعث تغييرات مثبت و منفي در كميت و كيفيت پوشش گياهي شده‌اند؛ اين وضعيت در آينده نيز ادامه خواهد داشت. تغييرات زماني در پوشش گياهي ممكن است به صورت روندهاي افزايشي يا كاهشي باشد. شناخت اين تغييرات و تعيين روند آن‌ها در گذشته و آينده مي‌تواند راهگشاي تصميم‌سازي براي سيماي سرزمين باشد. براين‌اساس، تغييرات زماني بلندمدت وضعيت پوشش گياهي در استان اصفهان بين سال‌هاي 2021-1972 (1351–1400 شمسي) بررسي شد. در پژوهش پيش رو، شاخص پوشش گياهي NDVI و دماي سطح زمين با استفاده از تصاوير سنجنده‌هاي MSS، TM، +ETM و OLI ماهواره لندست از طريق كدنويسي در سامانه GEE استخراج گرديدند. در اين سامانه تمامي پردازش‌ها با اعمال كدنويسي در قالب JavaScript و در محيط Code Editor صورت گرفت. داده‌هاي بارش نيز از ماهواره‌‌‌ PERSSIAN-CDR پايگاه آب و هواشناسي و سنجش از دور دانشگاه ارواين كاليفرنيا اخذ و سپس در نرم‌افزار ArcGIS ميانگين داده‌هاي بارش محاسبه شد. روند پوشش گياهي، دما و بارش با استفاده از روش‌هاي آماري ناپارامتريك آزمون‌هاي من-كندال و شيب‌سن به كمك نرم‌افزار R studio و بسته محاسباتي trend به دست آمدند. سرانجام نمودارهاي روند پوشش گياهي، دما و بارش در نرم‌افزار Excel ترسيم شدند. نتايج حاصل از تحليل سري‌هاي زماني پوشش گياهي، دما و بارش نشان داد شهرستان‌هاي نطنز، آران و بيدگل، كاشان، شاهين‌شهر و ميمه، جرقويه، سميرم، چادگان، اصفهان، لنجان، ورزنه، فريدونشهر، اردستان، برخوار، كوهپايه، خوانسار، تيران و كرون، دهاقان، شهرضا، گلپايگان، فريدن و مباركه شاخص گياهي افزايش داشته است كه نشان از افزايش و بهبود پوشش گياهي واقع در شمال و شمال‌غرب و غرب تا جنوب‌شرقي استان است. در شهرستان‌هاي خور و بيابانك، نائين، بوئين و مياندشت، فلاورجان، نجف‌آباد و هرند كه پاره‌اي از غرب و مركز و شرق استان را شامل مي‌شوند، دما داراي روند افزايشي ولي بارش در سطح استان روندي يكنواخت و طبيعي داشته است. نتايج حاصل از اين مطالعه نشان‌‌دهنده گرم‌تر شدن نواحي شرقي و مركز استان و در نتيجه بحراني‌تر شدن وضعيت دما به‌ويژه در شهرستان‌هاي خميني‌شهر، دهاقان، شهرضا، فريدن، گلپايگان و مباركه واقع در نواحي شمال‌غرب و غرب و جنوب‌غرب استان در آينده مي‌باشد. نتايج مطالعه حاضر مي‌تواند مورد توجه مسئولان ذي‌ربط در بخش‌هاي منابع طبيعي، كشاورزي، محيط زيست، حفاظت و امور اراضي و غيره قرار گيرد تا راهكارهاي لازم براي بهبود وضعيت پوشش گياهي با توجه به شرايط اقليمي و عوامل انساني در سطح استان اتخاذ و در تصميم‌گيري‌ها و برنامه‌ريزي‌ها به كار برند. كلمات كليدي: پوشش گياهي، دماي سطح زمين، بارندگي، آزمون من-كندال، شيب‌سن، GEE، PERSSIAN-CDR

219914

علوم و مهندسي مرتع - مديريت مرتع

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان