اثر متقابل بين فرآوري ذرت و نوع پروتئين بر عملكرد گوساله¬هاي شيرخوار

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم دامي

دكتري

مطالعه حاضر با هدف بررسي اثر متقابل بين فرآوري ذرت و نوع پروتئين بر شاخصه هاي عملكردي، متابوليت هاي خوني و توسعه دستگاه گوارش گوساله¬هاي شيرخوار طي 2 آزمايش مجزا انجام شد؛ در آزمايش اول 72 گوساله هلشتاين (36 نر و 36 ماده) تازه متولد شده به طور تصادفي به يكي از 6 جيره آزمايشي شامل 1. ذرت بلغور + %100 كنجاله كلزا 2. ذرت بلغور + %50 كنجاله سويا + %50 كنجاله كلزا، 3. ذرت بلغور + %100 كنجاله سويا، 4. ذرت فليك با بخار + %100 كنجاله كلزا، 5. ذرت فليك با بخار + %50 كنجاله سويا + % 50 كنجاله كلزا، 6. ذرت فليك با بخار + %100 كنجاله سويا در خوراك آغازين اختصاص يافتند. از شيرگيري در 56 روزگي انجام شد و آزمايش در روز 70 خاتمه يافت. داده ها در يك طرح فاكتوريل 3×2 با استفاده از رويه MIXED (نرم افزار آماري SAS) آناليز گرديد. نتايج آزمايش اول اثر متقابل معني¬دار بين فرآوري ذرت و نوع پروتئين براي مصرف خوراك و كل ماده خشك مصرفي در دوره پس از شيرگيري و كل دوره را نشان داد (05/0 P≤). در دوره پس از شيرگيري %100 كنجاله كلزا و در كل دوره %100كنجاله سويا بيشترين تأثير را در مصرف خوراك و كل ماده خشك مصرفي داشتند (06/0 P=). اثر متقابل بين فرآوري ذرت و نوع پروتئين براي افزايش وزن روزانه و بازده خوراك در دوره قبل از شيرگيري و كل دوره معني دار بود (05/0 P≤)، اما در دوره پس ازشيرگيري براي افزايش وزن روزانه، تمايل به معني¬داري داشت (07/0 P=). بيشترين افزايش وزن روزانه و وزن بدن مربوط به تيمار %100كنجاله سويا (قبل از شيرگيري و كل دوره ) و %100كنجاله كلزا (پس از شيرگيري) بود. هيچ¬گونه اثر متقابلي بين فرآوري ذرت و نوع پروتئين در ارتباط با pH شكمبه و غلظت اسيدهاي چرب فرار مشاهده نشد. در اين آزمايش، بيشترين غلظت ايزوبوتيرات، بوتيرات و ايزووالرات (45 روزگي) مربوط به گوساله¬هاي مصرف كننده %100 كنجاله سويا و غلظت ايزوبوتيرات، والرات و ايزووالرات (65روزگي) مربوط به گوساله¬هاي مصرف كننده ذرت بلغور بود (05/0 P≤). بيشترين غلظت گلوكز، BUN و BHBA (45 روزگي) مربوط به تيمار %100 سويا بود (01/0 P<). بيشترين غلظت BHBA در 45 روزگي مربوط به گوساله¬هاي مصرف كننده ذرت فليك با بخار+%100 كنجاله سويا بوده است. در 65 روزگي، گوساله¬هاي مصرف كننده ذرت بلغور و پروتئين 100% كلزا داراي بيشترين غلظت BHBA بودند. نتايج آزمايش اول نشان داد كه بين فرآوري ذرت و نوع پروتئين براي تيمارهاي آزمايشي اثر متقابل وجود دارد، به طوريكه براي ذرت با فرآوري بلغور منبع پروتئين مناسب كنجاله كلزا و براي ذرت با فرآوري فليك با بخار منبع پروتئين مناسب كنجاله سويا است. با توجه به نتايج آزمايش اول، آزمايش دوم با 48 راس گوساله هلشتاين تازه متولد شده كه به طور تصادفي به يكي از 4 تيمار آزمايشي شامل: 1. ذرت بلغور + 6% اكسترود سويا، 2. ذرت بلغور + 12% اكسترود سويا، 3. ذرت فليك با بخار + 6% اكسترود سويا، 4. ذرت فليك با بخار + 12% اكسترود سويا در يك آرايش فاكتوريل 2 × 2 با استفاده از رويه MIXED (نرم افزار آماري SAS) آناليز گرديد. نتايج اين آزمايش نشان داد هيچگونه اثرمتقابل بين فرآوري ذرت و سطح فول¬فت وجود نداشت اما در دوره پس از شيرگيري، بيشترين مصرف خوراك مربوط به فرآوري ذرت بلغور بوده است (07/0 P=). بيشترين افزايش وزن روزانه و وزن بدن مربوط به تيمارهاي ذرت بلغور+%12 اكسترود سويا و ذرت فليك با بخار +%6 اكسترود سويا بود(05/0 P≤). در اين آزمايش، بيشترين ميزان pH شكمبه مربوط به ذرت بلغور در دوره قبل از شيرگيري و بعد از شيرگيري بود (01/0 P≤). كاهش سطح اكسترود سويا از %12 به %6 باعث افزايش ميزان pH شكمبه در دوره قبل از شيرگيري شد (01/0 P<). بيشترين غلظت ايزووالرات در تيمار ذرت بلغور و %6 فول¬فت و ذرت فليك با بخار و %12 فول¬فت در 65 روزگي مشاهده شد. نتايج اين مطالعه نشان مي¬دهد كه بيشترين غلظت گلوكز و BHBA در دوره قبل از شيرگيري، مربوط به گوساله¬هاي مصرف كننده ذرت فليك با بخار بوده است. در دوره پس از شيرگيري، يك اثر متقابل معني¬دار بين فرآوري ذرت و نوع پروتئين در غلظت BUN مشاهده شده است به طوريكه كمترين غلظت مربوط به تيمار ذرت فليك با بخار+ %6 فول¬فت و ذرت بلغور+ %12 فول¬فت بود كه مي¬تواند يك شاخص استفاده از نيتروژن در شكمبه و روده باشد (01/0 P=). نتايج آزمايش دوم نشان داد كه بين فرآوري ذرت و نوع پروتئين (سطح فول-فت) براي تيمارهاي آزمايشي اثر متقابل وجود دارد، به طوريكه براي ذرت با فرآوري بلغور، سطح فول¬فت %12 و براي ذرت با فرآوري فليك با بخار، سطح فول¬فت %6 مناسب است. كلمات كليدي: فرآوري ذرت، منبع پروتئين، گوساله شيرخوار

225751

تغذيه دام

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان