اثر تيمارهاي مختلف نوري و تنش خشكي بر ويژگيهاي مورفولوژيك و ميزان اسانس در گياه زوفا (Hyssopus officinalis)

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

چكيده با توجه به افزايش مصرف گياهان دارويي در دنيا ، توليد اين گياهان مورد توجه قرار گرفته است همچنين با وجود توليد لامپ-هاي LED امكان توليد گياهان دارويي در شرايط كنترل شده فراهم شده است . از طرف ديگر تنش¬هاي غيرزيستي از جمله تنش خشكي رشد، نمو و فرايندهاي بيوشيميايي گياه مانند توليد متابوليتهاي ثانويه وتركيبات شيميايي معطر را تحت تأثير قرار مي دهد. بنابراين تحقيقات بيشتر در زمينه كاربرد LED واثر تنش‌هاي محيطي بر گياهان دارويي، مي‌تواند به توسعه و كاربرد بهينه‌تر اين روش در توليد اين گونه گياهان كمك كند. اين پژوهش با هدف ارزيابي اثر نورهاي LED بر صفات مورفولوژيك، عملكردي، فيزيولوژيك و بيوشيميايي زوفا (Hyssopus officinalis L.) تحت تنش خشكي انجام شد. اين پژوهش به صورت تجزيه مركب در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در شرايط گلداني اجرا گرديد. تيمارهاي اين آزمايش شامل پنج محيط نوري قرمز ،آبي ، تركيب قرمز -آبي و سفيد از نور LED به همراه نور طبيعي گلخانه و دو سطح رطوبتي شامل آبياري كامل و 70 درصد آبياري بودند. اعمال تنش خشكي موجب كاهش اكثر پارامترهاي رشدي از جمله وسعت تاج پوشش، ارتفاع، طول ميانگره، عرض برگ، وزن تر و خشك گياه و افزايش فاكتورهاي تنش مانند نشت يوني و همچنين پارامترهاي فيزيولوژيك و بيوشيميايي از جمله ميزان كلروفيل a، كاروتنوئيد، شاخص سبزينگي، فلورسانس كلروفيل، مقدار پرولين، فنول و فلاونوئيد كل ، فعاليت آنتي اكسيداني و درصد اسانس شد. با توجه به نتايج اين آزمايش، نور قرمز-آبي LED با بيشترين تأثير در فعاليت آنتي اكسيداني بالاترين ميزان معني داري اين تركيبات (فنول و فلاونوئيد) را نشان داد. گياه زوفا نسبت به اين نور واكنش بيشتري نشان داد، به طوري كه از نظر فاكتورهاي فتوسنتزي و خصوصيات رشدي و عملكردي نيز بيشترين ميزان در اين تركيب نوري مشاهده شد. در رابطه با درصد اسانس و تركيبات اصلي اسانس نيز در تركيب نوري قرمز-آبي بيشترين مقدار ثبت شد. به طور كلي براساس نتايج بدست آمده در مطالعه حاضر با وجود عامل تنش رطوبتي به عنوان كاهنده رشد و عملكرد، افزايش خصوصيات رشد، تسريع رشد و افزايش عملكرد در نور قرمز-آبي و پس از آن در دو نور قرمز و آبي به صورت تك فام مشاهده گرديد. در حاليكه در نور طبيعي گلخانه رشد و عملكرد به شدت تحت تأثير تنش رطوبتي، كاهش زيادي يافت. اگرچه برخي از صفات رشدي و فيزيو-بيوشيمي در دو نور قرمز و آبي بهبود قابل قبولي داشتند اما با توجه به اينكه اكثر صفات مورد مطالعه در تركيب اين دو نور روند بهتر و بهبود قابل توجهي نشان دادند، به نظر مي¬رسد تركيب نوري قرمز-آبي بتواند با افزايش مقاومت گياه به تنش رطوبتي، افزايش عملكرد و اسانس گياه را تحت اين شرايط رطوبتي به همراه داشته باشند.

226294

باغباني - توليد گياهان زراعي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان